Dziś Światowy Dzień Walki z Depresją. Jak z nią walczyć?

Zgodnie z raportem Narodowego Funduszu Zdrowia opublikowanym 16 stycznia br., liczba chorujących na depresję w Polsce stale rośnie. Według danych NFZ i GUS z 2021 roku, w województwie lubelskim odnotowano drugi co do wielkości wynik w Polsce, ilości osób, którym udzielono świadczenia z rozpoznaniem depresji (głównym lub współistniejącym).

Wszystkie statystyki pokazują ciągły wzrost zachorowań na depresję, w szczególności w latach 2020-2021, gdy trwała pandemia, przez co wiele osób straciło pracę i ograniczyło kontakty międzyludzkie. Skalę problemu obrazują, chociażby dane z ZUS na temat liczby zwolnień z tytułu dużej depresji. 
Według danych NFZ w latach 2013-2021 największy procent osób zmagających się z depresją lub z dolegliwościami współistniejącymi był wśród pacjentów w wieku od 55 do 64 roku życia. Najmniej chorych odnotowano pośród dzieci i młodzieży do lat 17. Niestety, odsetek nieletnich korzystających ze świadczeń zdrowotnych ze względu na depresję znacznie wzrósł, bo aż o 2,1% w ciągu 8 lat. Jednak największy przyrost zachorowań odnotowano pośród seniorów w wieku od 65 do 75 lat – w 2013 roku. 
Według portalu „Zdrowe Dane”, w 2019 roku leczeniem depresji objęto prawie 17,3 tysięcy osób poniżej 18 roku życia. Rok później, wskutek ograniczonego ze względy na pandemię COVID-19 dostępu do placówek medycznych, liczba młodych pacjentów, którzy trafili do specjalistów nieco spadła (do ok. 16,8 tys.), jednak już w 2021 roku wyniosła aż do 25,3 tysiąca. Oznacza to ponad stuprocentowy wzrost w porównaniu z rokiem 2017.

Statystyki NFZ wskazują także na dużą dysproporcję pomiędzy ilością kobiet a mężczyzn, którzy korzystali ze świadczeń zdrowotnych w związku z depresją.

Niepokojącym faktem jest także znacznie większa ilość mężczyzn dokonujących skutecznych samobójstw – najpoważniejszego powikłania depresji. Z badań wynika, że większość osób z depresją, które próbowały popełnić lub popełniły samobójstwo, nie było leczonych farmakologicznie i nie korzystało z pomocy psychologicznej. Światowa Organizacja Zdrowia podaje, że w państwach rozwijających się i rozwiniętych mężczyźni zabierają sobie życie aż trzy razy częściej niż kobiety. W Polsce stosunek ten wynosi 7:1. Według danych zebranych przez Komendę Główną Policji w 2021 roku zamachów samobójczych zakończonych zgonem dokonało 5201 osób, z czego 4413 było płci męskiej.
Zdaniem specjalistów z grupywsparcia.pl, dopóki nie będzie społecznego przyzwolenia dla mężczyzn do odczuwania emocji, dopóty małym chłopcom od najmłodszych lat będzie się wpajać, że chłopaki nie płaczą, nic się w tej kwestii nie zmieni.

Jak walczyć z depresją?

W walce z depresją – jak z każdą inną chorobą – konieczna jest konsultacja z lekarzem i stosowanie się do jego zaleceń. Najskuteczniejsze jest połączenie różnych form leczenia – farmakologia pozwoli usunąć skutek, czyli problemy z funkcjonowaniem mózgu, a psychoterapia pozwoli uporać się z przyczyną depresji. Gdy wdrążymy te dwie, podstawowe sposoby leczenia, warto także zadbać o tak zwaną higienę życia – pilnowanie rytmu dnia, odpowiedniej ilości snu, regularnych posiłków czy zacząć uprawiać sport. Ważne jest też, by unikać używek, czyli depresantów, które wpływają na działanie ośrodkowego układu nerwowego i pogłębiają chorobę.   

Gdzie szukać pomocy?

Z objawami depresji należy zgłosić się do lekarza pierwszego kontaktu lub psychiatry, do którego niepotrzebne jest skierowanie. Leczenie farmakologiczne należy uzupełnić o psychoterapię. Do psychoterapeuty skierowanie mogą wypisać ww. specjaliści. W najcięższych przypadkach depresja wymaga hospitalizacji. 

116 123 – bezpłatny kryzysowy telefon zaufania dla dorosłych w kryzysie emocjonalnym (czynny przez 7 dni w tygodniu w godzinach 14–22);

116 111 – bezpłatny telefon zaufania dla dzieci i młodzieży (czynny całą dobę przez 7 dni w tygodniu);

800 108 108 – bezpłatny telefon wsparcia (czynny od poniedziałku do niedzieli, z wyjątkiem dni świątecznych, w godzinach 14–20);

121 212 – bezpłatny telefon zaufania dla dzieci i młodzieży Rzecznika Praw Dziecka (czynny całą dobę przez 7 dni w tygodniu);

22 635 09 54 – telefon zaufania dla osób starszych (czynny w poniedziałek, środę, czwartek w godzinach 17–20);

800 70 2222 – bezpłatny telefon do Centrum Wsparcia dla Osób Dorosłych w Kryzysie Psychicznym  (czynny całodobowo, 7 dni w tygodniu).