Krztusiec w natarciu. Studniowy kaszel atakuje

Krztusiec to choroba, którą powoduje bakteria Bordetella pertussis. Objawia się napadowym, uporczywym kaszlem, który może prowadzić do duszności, a w ciężkich przypadkach – do groźnych powikłań, takich jak zapalenie płuc, uszkodzenie mózgu czy nawet śmierć. Choroba jest szczególnie groźna dla niemowląt, które nie ukończyły jeszcze pełnego cyklu szczepień.

Jak się chronić?
 

Zgodnie z danymi, które podaje Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego, od 1 stycznia 2024 roku do 15 listopada odnotowano aż 26 072 przypadki zachorowań. W 2023 r. w analogicznym okresie było 738 przypadków. Oznacza to, że aktualnie jest niemal 36 razy więcej zachorowań niż w tym samym okresie w ubiegłym roku. 

– W województwie lubelskim ten wzrost jest jeszcze większy, bo niemal siedemdziesięciokrotny. Z danych Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Lublinie wynika, że od początku roku do 15 listopada, w naszym województwie zachorowało na krztusiec już 677 osób. Podczas gdy, w tym samym okresie roku 2023, odnotowano 10 przypadków – informuje Magdalena Musiatowicz z Zespołu Komunikacji Społecznej i Promocji Lubelskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia.

I dodaje, że szczepienia przeciwko krztuścowi są jednym z najskuteczniejszych sposobów zapobiegania tej chorobie. W Polsce szczepienia przeciw krztuścowi są częścią obowiązkowego programu szczepień ochronnych dla dzieci. Jednak odporność nabyta dzięki szczepieniom z czasem maleje, dlatego kluczowe jest, aby dorośli, szczególnie kobiety w ciąży, regularnie odnawiali szczepienia.

Zdradliwy przebieg
 

– To zawsze była ciężka choroba, dla wszystkich. Jest jednak szczególnie niebezpieczna dla malutkich dzieci, ze względu na charakterystyczną budowę układu oddechowego, krótkie drogi oddechowe i dużą ilość wydzieliny. Choroba przebiega zdradliwie, na początku przypomina inne infekcje dróg oddechowych. Dopiero po około trzech tygodniach dochodzi do kaszlu napadowego, który także trwa kilka tygodni, a czasem dłużej – mówi dr n. med. Barbara Hasiec, kierująca Oddziałem Chorób Zakaźnych Dziecięcych w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym im. Stefana Kardynała Wyszyńskiego w Lublinie.

Ciężkie napady kaszlu, mogą powodować niedotlenienie, które objawia się czasowym sinieniem oraz wymiotami, które mogą prowadzić do odwodnienia. Poważnymi konsekwencjami może być wystąpienie poważnych powikłań jak zapalenie płuc, obrzęk mózgu, krwawienie wewnątrzczaszkowe, encefalopatia niedotlenieniowa, upośledzenie umysłowe, padaczka, a nawet zgon. – Na krztusiec mówi się studniowy kaszel, ale szczególnie u dorosłych, zdarza się, że utrzymuje się wielotygodniowy, a nawet wielomiesięczny kaszel. Często chorują całe rodziny, zakażając się wzajemnie – dodaje dr Hasiec.

Grupy ryzyka
 

Im więcej osób jest zaszczepionych, tym mniejsze ryzyko rozprzestrzeniania się choroby w populacji. Dlatego tak ważne są szczepienia dzieci, zgodnie z kalendarzem szczepień. Pierwszą dawkę obowiązkowego szczepienia ochronnego dziecko otrzymuje w 2. miesiącu życia. – Szczepienie na krztusiec powinny rozważyć także osoby starsze, które często mają osłabioną odporność i są narażone na ciężki przebieg choroby. Dodatkowo, szczepionka przeciw krztuścowi zalecana jest wszystkim kobietom w ciąży, ponieważ szczepienie matek chroni dzieci już od chwili narodzin. Szczepienie obejmuje kobiety między 27. a 36. tygodniem ciąży. Panie mogą się zaszczepić bezpłatnie, w schemacie jednodawkowym – bez dodatkowych skierowań i zaświadczeń – wyjaśnia Magdalena Musiatowicz.

O kwalifikacji do szczepienia zdecyduje lekarz POZ. Jeśli ciąża jest zagrożona przedwczesnym porodem, kobieta może się zaszczepić już po 20. tygodniu ciąży – o tym zdecyduje lekarz, który prowadzi ciążę. Jeżeli kobieta w ciąży chce się zaszczepić na krztusiec, wystarczy, że zgłosi się do swojej przychodni POZ.