Akcję czyszczenia dna rzeki Krzny w Białej Podlaskiej co roku przeprowadzają Akademia Bialska im. Jana Pawła II w Białej Podlaskiej wraz z Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie, Ogólnouczelnianym Kołem Ochrony Środowiska „Green Leaf” oraz WKKF Krzna i WOPR. Zabytek znaleziony został w zeszłym roku w sąsiedztwie mostu przy ul. Zamkowej przez Michała Srokę, który przekazał przedmiot do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Lublinie Delegatury w Białej Podlaskiej.
Jak informuje archeolog Paweł Zieniuk z Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Lublinie Delegatury w Białej Podlaskiej, kula wykonana jest ze stopu żelaza (stop zbliżony do żeliwa dość powszechnie stosowanego do produkcji kul armatnich), metodą odlewu, o czym świadczy dobrze zachowany szew odlewniczy tzw. blizna.
fot. Dorota Hojda
- Kula waży 2,77 kg zaś jej średnica wynosi 8,7 cm. Powyższe wskazuje na przynależność amunicji do działa 6 funtowego, stosowanego w armiach europejskich od XVII wieku i dość powszechnie na przełomie XVIII i XIX w. - informuje Paweł Znieniuk. - Trudno ustalić przyczynę i okoliczności w jakich kula trafiła na dno rzeki. Krzna w tym miejscu niegdyś płynęła 4 korytami, tworząc mokradła i rozlewiska otaczające od południa założenie zamkowe w Białej. Zlokalizowane tu również były: przeprawa mostowa istniejąca od co najmniej XVII wieku i młyny wodne funkcjonujące w XVIII stuleciu - zaznacza.
Dodaje, że historia militarna zamku w XVII wieku oraz za czasów funkcjonowania radziwiłłowskiej rezydencji „palazzo in fortezza” nie przynosi jednoznacznej odpowiedzi.
- Można zastanawiać się również czy nie jest to zabytek z okresu Konfederacji Barskiej, Powstania Kościuszkowskiego (odwrót gen. Sierakowskiego spod Terespola 18 września 1794 r.), wojny Księstwa Warszawskiego z Austrią, odwrotu wojsk napoleońskich spod Moskwy w 1813r, czy pościgu przez wojska polskie (gen. Ramorino) w 1831r. rosyjskich wojsk gen. Rosena. Nie można też wykluczyć, że trafiła ona z czasem niesiona nurtem rzeki w miejsce gdzie została znaleziona. Można też hipotecznie założyć, że kula trafiła wtórnie do rzeki, wykorzystywana jako rodzaj obciążnika lub odważnika - informuje.
Kula zostanie przekazana przez LWKZ w depozyt do Muzeum Południowego Podlasia w Białej Podlaskiej.
CZYTAJ TEŻ:
Napisz komentarz
Komentarze