Biała Podlaska. Dyskutowali o nowoczesnych technologiach w medycynie

Doktor Magdalena Planowska z filii Akademii Wychowania Fizycznego w Białej Podlaskiej, z Wydziału Wychowania Fizycznego i Zdrowia, podkreśla, że pomysł organizacji konferencji zrodził się z potrzeby rozmowy o nowoczesnych technologiach, które coraz wyraźniej wkraczają w codzienne życie i obszar medycyny. - To właśnie chęć wdrażania nowych rozwiązań do terapii stała się impulsem do zorganizowania wydarzenia - mówi dr Magdalena Plandowska.

Pogłębianie wiedzy i współpraca

Jak zaznacza, rozwój technologii znalazł odzwierciedlenie także w ofercie dydaktycznej uczelni, gdzie na kierunku terapia zajęciowa uruchomiono nową specjalność – terapeuta cyfrowy. Nowoczesne technologie wykorzystywane są również na innych kierunkach medycznych, m.in. na fizjoterapii. Choć rozwiązania te są obecne w badaniach naukowych i coraz częściej pojawiają się w praktyce, celem konferencji było pogłębienie wiedzy na ten temat oraz nawiązanie współpracy z firmami będącymi liderami i pionierami w tej dziedzinie.

- Konferencja została skierowana do szeroko rozumianego środowiska medycznego - lekarzy, pielęgniarek, fizjoterapeutów, terapeutów i psychoterapeutów. Uczestnikami byli również studenci kierunków medycznych oraz kandydaci zainteresowani połączeniem opieki i wsparcia z wykorzystaniem nowoczesnych technologii w pracy z osobami w różnym wieku - przekazuje dr Magdalena Plandowska.

W programie konferencji poruszono przede wszystkim kwestie prawne związane z wykorzystywaniem technologii – zwłaszcza w kontekście danych i świadomego korzystania z nowoczesnych rozwiązań. Omawiano także zastosowanie sztucznej inteligencji i algorytmów w diagnostyce, wykorzystanie nowoczesnych urządzeń wspierających funkcjonowanie osób z niepełnosprawnościami oraz rolę technologii we wspomaganiu terapii. Przedstawiono również przykłady wykorzystania nowoczesnych narzędzi w arteterapii oraz w terapii osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu.

- Konferencja została zorganizowana po raz pierwszy. Nawiązana współpraca oraz zainteresowanie tematyką dają podstawy do dalszego rozwijania tego przedsięwzięcia. Celem kolejnych działań będzie nie tylko pokazywanie możliwości, jakie daje technologia, ale także zwracanie uwagi na związane z nią zagrożenia oraz uczenie świadomego i odpowiedzialnego korzystania z nowoczesnych narzędzi - zaznacza dr Magdalena Plandowska.

Filip Cłapka, radca prawny, został zaproszony, by przybliżyć prawne aspekty cyfrowej rewolucji zachodzącej w medycynie. Celem jego wystąpienia było wskazanie podstawowych zagadnień związanych z nowymi technologiami, a także omówienie najważniejszych zagrożeń i wyzwań prawnych, jakie pojawiają się wraz z ich rozwojem.

Końcowa decyzja należy do lekarza

- Sytuacja staje się bardziej złożona w momencie, gdy do procesu leczenia włączane są nowoczesne technologie, zwłaszcza rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji. Wówczas pacjent powinien zostać odpowiednio poinformowany o wykorzystaniu takich narzędzi i świadomie wyrazić zgodę. Granice w tym obszarze są jednak bardzo cienkie, a praktyka pokazuje, że technologia często funkcjonuje już w medycynie w sposób niezauważalny dla pacjenta. Przykładem są urządzenia diagnostyczne, takie jak rezonans magnetyczny, w których już dziś wykorzystywane są elementy sztucznej inteligencji, choć pacjenci nie zawsze są o tym informowani - mówi Filip Cłapka.

Jak zaznacza, prawo nie zawsze nadąża za tempem zmian, ale proces dostosowywania przepisów do nowych realiów trwa nieprzerwanie. 

- Zadaniem sztucznej inteligencji jest wspieranie procesu leczenia i podejmowania decyzji, jednak ostateczny głos zawsze powinien należeć do człowieka. To lekarz powinien podejmować końcową decyzję i akceptować diagnozy oraz rekomendacje generowane przez sztuczną inteligencję. Takie podejście zostało już uwzględnione w regulacjach unijnych, w tym w AI Act, który wskazuje na konieczność zachowania nadzoru człowieka nad działaniem sztucznej inteligencji - mówi Filip Cłapka. 

Małgorzata Pepeć, growth managerka w firmie Ringier Axel Springer Polska, odpowiedzialna za portal medyczny Medonet, podkreśla, że decyzje zdrowotne pacjentów zaczynają się dziś znacznie wcześniej, niż mogłoby się wydawać, i są w coraz większym stopniu kształtowane przez algorytmy.

- Na sposób podejmowania decyzji zdrowotnych wpływają dziś zarówno media tradycyjne, jak i internetowe, a także algorytmy, które zamykają użytkowników w informacyjnych bańkach. Coraz większą rolę odgrywają również narzędzia oparte na sztucznej inteligencji, do których pacjenci coraz częściej zwracają się jako do pierwszego źródła informacji o swoich objawach, problemach zdrowotnych czy sposobach dbania o zdrowie - wskazuje Małgorzata Pepeć.

Zwraca uwagę, że przestrzeń medialna pełna jest fake newsów i niesprawdzonych informacji, dlatego szczególnie ważne jest korzystanie z mediów opierających się na zasadach rzetelnej wiedzy medycznej. - To właśnie takie źródła powinny nie tylko dostarczać sprawdzonych informacji, ale także prostować dezinformację, zamiast ją powielać - mówi specjalistka.

W jej ocenie równie ważna jak edukacja pacjentów jest edukacja samych medyków i całego środowiska medycznego. - Kluczowe staje się budowanie relacji opartej na partnerstwie, wzajemnym zrozumieniu i empatii. Choć nie rozwiąże to od razu problemu kolejek czy dostępności lekarzy, większa otwartość i lepsza komunikacja po obu stronach mogłyby znacząco poprawić jakość całego procesu leczenia - zauważa Małgorzata Pepeć.