Joanna Danielewicz
Merkury wygasił kinowy ekran w połowie kwietnia. Stało się to po sprzedaży kina przez mazowiecką spółkę Max Film. Ta w listopadzie ubiegłego roku ogłosiła przetarg, którego przedmiotem było prawo wieczystego użytkowania nieruchomości stanowiącej działkę gruntu położonej w Białej Podlaskiej, przy ul. Brzeskiej 43 o pow. 2877 m², wraz z prawem własności posadowionego na niej budynku kina Merkury. W ogłoszeniu przetargowym podano cenę wywoławczą w kwocie 1 mln 940 tys. zł. Właściciel zaznaczył, ze jedynym kryterium oceny ofert będzie proponowana przez oferentów cena. Nieruchomość nabył bialski deweloper. Ostateczna kwota transakcji nie została ujawniona. Inwestor deklaruje wznowienie działalności kinowej od września 2026 r.
Co z tym dziedzictwem?
W marcu tego roku do UM w Białej Podlaskiej wpłynęło pismo mieszkańców, a w nim stanowisko, że samorząd powinien chronić obiekt o cennej architekturze, historii będący wizytówką miasta. Warto przypomnieć, że na walory nieruchomości w 2023 roku zwrócił uwagę konserwator zabytków zawiadamiając o zamiarze włączenia do wojewódzkiej ewidencji zabytków karty ewidencyjnej zabytku niewpisanego do rejestru zabytków: budynku kina Merkury. W zawiadomieniu tym kierownik bialskiej delegatury WUOZ w Lublinie, Arkadiusz Bojczuk argumentował:
„Budynek Kina Merkury w Białej Podlaskiej jest przykładem dobrze zachowanego modernistycznego budownictwa użytku kulturalnego z lat 60. XX wieku. Jest obiektem niepowtarzalnym w skali kraju, posiadającym zindywidualizowaną bryłę i elewacje. Wybudowany przez Bialskie Przedsiębiorstwo Budowlane w latach 1968 - 1972 z przeznaczeniem na kino miejskie. Funkcję kina pełni do dnia dzisiejszego. Obiekt zachował historyczną bryłę, artykulację elewacji, niezmieniony pozostał także kontekst przestrzenny obiektu.”
W listopadzie tego samego roku sprawa kina stawała na radzie miasta. Wówczas radni pochylali się nad projektem uchwały dotyczącym wyrażenia zgody na nabycie przez miasto nieruchomości gruntowej, zabudowanej przy ulicy Brzeskiej 43. Chęć nabycia terenu z budynkiem kina miasto argumentowało wówczas tak: „Celem nabycia nieruchomości jest modernizacja budynku kina z przeznaczeniem na salę widowiskowo-koncertową, z wykorzystaniem jej na ogólne cele kulturalno-społeczne. Nowoczesna przestrzeń sali, oprócz spektakli, koncertów i innych wydarzeń rozrywkowych, umożliwi łatwiejszy dostęp do przedsięwzięć kulturalnych, skierowanych do szerokiego grona odbiorców. (…)Sala będzie miejscem inspirującym bialskie społeczeństwo, zapewniającym obcowanie z kulturą wysoką, niosącą wysoką wartość artystyczną.” Projekt nie przeszedł przez głosowanie, ówczesna rada skierowała go do ponownych prac.
Dziś już wiadomo, że WUOZ w Lublinie podjął decyzję w sprawie nieruchomości.
– Zgodnie z zawiadomieniem Lubelskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 16 stycznia 2026 r. budynek kina Merkury został włączony do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Postulatem konserwatorskim jest utrzymanie funkcji kultury i rozrywki oraz sposobu użytkowania sali widowiskowej i holu głównego – poinformował Franciszak Ostrowski, przewodniczący komisji skarg i wniosków radzie miasta, która wniosek mieszkańców rozpatrywała.
Święte prawo własności
Dziś nieruchomość jest w rękach prywatnych. Władze miasta odpowiadają interweniującym mieszkańcom, że w świetle obowiązującego prawa właściciel ma swobodę w dysponowaniu swoim majątkiem i prowadzeniu działalności gospodarczej, o ile nie narusza ona powszechnie obowiązujących przepisów.
Temat stanął wprawdzie na posiedzeniu rady miasta, w ramach rozpatrzenia wniosku mieszkańców, ale ta w głosowaniu znała wniosek za niezasługujący na uwzględnienie. Jednak rozpatrująca go komisja skarg i petycji zwróciła uwagę na mechanizmy, które zabezpieczają prawnie funkcje budynku.
– Nieruchomość położona jest na terenie objętym zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Biała Podlaska pod nazwą „CENTRUM” ETAP I. Zgodnie z ustaleniami ww. planu, nieruchomość znajduje się na terenach usług kultury, obiektów sakralnych i wyznaniowych. Ustalenia obowiązującego planu w sposób kompleksowy i skuteczny chronią budynek kina Merkury przed możliwością dokonania przekształceń naruszających jego historyczny, architektoniczny i przestrzenny charakter – wyłuszczał Franciszek Ostrowski w uzasadnieniu zaproponowanego stanowiska radnych w sprawie wniosku mieszkańców.
W piśmie skierowanym do komisji skarg i wniosków prezydent Białej Podlaskiej zapewnił natomiast, że samorząd nie pozostaje obojętny na losy obiektu.
Z uwagą przyjmuje deklaracje inwestora, dotyczące planowanego remontu i wznowienia działalności kinowej od września 2026 r. oraz utrzymania kulturalnej funkcji tego miejsca – relacjonuje informacje przekazane przez prezydenta Michała Litwiniuka komisji skarg i wniosków, jej przewodniczący.
Miasto informuje ponadto, że prowadzone są działania zmierzające do ujęcia obiektu w gminnej ewidencji zabytków miasta Biała Podlaska.
W konkluzji swoich rozważań członkowie komisji skarg i wniosków stwierdzili: „Obowiązujące regulacje planistyczne i konserwatorskie zapewniają zachowanie zasadniczych cech przestrzennych, architektonicznych i funkcjonalnych obiektu, stanowiącego istotny element dziedzictwa kulturowego miasta Biała Podlaska. Ustalenia planu mają charakter wiążący dla właściciela nieruchomości oraz dla wszystkich zamierzeń inwestycyjnych realizowanych na tym terenie.”
Sednem sprawy nie jest dziś to, czy Merkury pozostanie kinem na podstawie samej deklaracji właściciela, lecz to, że funkcję kultury i rozrywki oraz zasadnicze cechy architektoniczne obiektu wzmacniają jednocześnie ustalenia miejscowego planu i ochrona konserwatorska.
CZYTAJ TEŻ:
Napisz komentarz
Komentarze