Egzamin na prawo jazdy bez „łuku”? Szykują się duże zmiany

Odjazd od placu manewrowego w stronę ruchu drogowego

Jedną z najważniejszych propozycji jest odejście w przypadku kategorii B i B1 od obowiązkowego wykonywania na egzaminie państwowym zadań manewrowych na placu. Dotyczyłoby to m.in. jazdy pasem ruchu, czyli popularnego „łuku”. Umiejętności przyszłego kierowcy miałyby być w większym stopniu oceniane podczas jazdy w rzeczywistym ruchu drogowym. Nadal sprawdzane byłoby natomiast przygotowanie do jazdy oraz znajomość podstawowych elementów technicznych pojazdu wpływających na bezpieczeństwo.

Szczegółowy zakres nowych zadań egzaminacyjnych będzie jednak wymagał przygotowania odpowiednich przepisów wykonawczych.

Plac nadal potrzebny podczas szkolenia

Zmiana nie oznacza całkowitego odejścia od placów wykorzystywanych podczas nauki jazdy. Ośrodki szkolenia kierowców prowadzące kursy kategorii B i B1 nadal miałyby obowiązek dysponowania odpowiednio zabezpieczonym placem szkoleniowym. Ma on służyć przede wszystkim nauce obsługi pojazdu i pierwszych manewrów przed wyjazdem kursanta na drogi publiczne.

Egzaminy wewnętrzne mają być nagrywane

Projekt przewiduje także nowe obowiązki dla szkół nauki jazdy. Praktyczna część egzaminu wewnętrznego miałaby być rejestrowana za pomocą urządzenia zapisującego obraz. Wyjątek dotyczyłby m.in. kategorii motocyklowych oraz kategorii T.

Sprzęt zapewniałby ośrodek szkolenia kierowców, a nagranie miałoby być przechowywane co do zasady przez 90 dni. Kursant mógłby również wystąpić o jego udostępnienie. W przypadku awarii urządzenia egzamin miałby zostać przerwany albo kontynuowany przy wykorzystaniu pojazdu posiadającego sprawne urządzenie rejestrujące.

Większy zakres rejestracji przewidziano także podczas egzaminów państwowych. Obraz i dźwięk miałyby być rejestrowane na egzaminach większości kategorii prawa jazdy, a odpowiednie urządzenia zapewniałyby wojewódzkie ośrodki ruchu drogowego.

Teoria ważna tylko rok?

Dużą zmianą dla kandydatów na kierowców jest propozycja ograniczenia ważności pozytywnego wyniku egzaminu teoretycznego do 12 miesięcy. Zasada miałaby dotyczyć teorii zdanej już po wejściu nowych przepisów w życie. Wyniki uzyskane wcześniej zachowałyby bezterminową ważność.

Projekt przewiduje również, że w tych kategoriach, w których plac manewrowy pozostanie częścią egzaminu, jego pozytywne zaliczenie będzie zachowywało ważność przez 24 miesiące. Jeżeli więc kandydat zda plac, ale nie poradzi sobie podczas jazdy w ruchu drogowym, przy kolejnym podejściu nie będzie musiał ponownie wykonywać manewrów na placu.

Zmniejszyć ma się również baza pytań egzaminacyjnych. Ustawowy limit miałby spaść z 4 tys. do 1,5 tys. pytań. W strukturze Instytutu Transportu Samochodowego planowane jest natomiast utworzenie Centrum do Spraw Szkolenia i Egzaminowania, które miałoby zajmować się m.in. przygotowywaniem oraz weryfikacją pytań egzaminacyjnych.

Wyższe wymagania wobec instruktorów

Projekt zakłada również zmiany dotyczące instruktorów i wykładowców. Kandydaci mieliby posiadać co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe. W niektórych przypadkach okres posiadania prawa jazdy wymagany przed uzyskaniem uprawnień instruktora ma wzrosnąć z dwóch do pięciu lat. Osoby już posiadające uprawnienia mają zachować swoje prawa.

Projekt dopuszcza ponadto wykorzystanie podczas szkolenia symulatorów, m.in. do zajęć związanych z rozpoznawaniem zagrożeń w ruchu drogowym.

Dyrektor WORD: kierunek zmian warto oceniać przez pryzmat bezpieczeństwa

Zdaniem Wojciecha Babicza, dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w Białej Podlaskiej, przy ocenie proponowanych zmian kluczowe powinno być to, czy pozwolą one lepiej przygotować przyszłych kierowców do samodzielnego poruszania się po drogach.

– Egzamin nie powinien sprowadzać się wyłącznie do perfekcyjnego wykonania określonego manewru na placu. Najważniejsze jest to, czy kandydat potrafi bezpiecznie zachować się w rzeczywistym ruchu drogowym, prawidłowo obserwować otoczenie, przewidywać zagrożenia i podejmować właściwe decyzje. Jeżeli zmiany będą szły właśnie w tym kierunku, to warto nad nimi poważnie pracować – mówi Wojciech Babicz.

Jak zaznacza, nie oznacza to jednak, że nauka podstawowych manewrów przestaje być istotna.

– Plac nadal powinien odgrywać ważną rolę podczas szkolenia. To właśnie tam kursant powinien bezpiecznie nauczyć się panowania nad pojazdem. Czym innym jest jednak nauka określonych manewrów, a czym innym sposób ich późniejszego sprawdzania na egzaminie państwowym – dodaje dyrektor WORD Biała Podlaska.

Harmonogram wprowadzania zmian

Według założeń projektu część zmian dotyczących egzaminów praktycznych oraz 12-miesięcznej ważności egzaminu teoretycznego miałaby wejść w życie 1 stycznia 2027 roku. Nowe obowiązki dotyczące m.in. nagrywania egzaminów wewnętrznych oraz wymagań wobec instruktorów zaplanowano od 1 lipca 2027 roku. Kolejne rozwiązania mają być wprowadzane etapami w następnych latach.

Na obecnym etapie są to jednak nadal rozwiązania projektowane, a ich ostateczny kształt może jeszcze ulec zmianie w toku prac legislacyjnych.