Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
Niedziela, 14 sierpnia 2022 12:37
Reklama

Biała Podlaska: Historyczny przystanek na kolejowej trasie Warszawa – Brześć

Bialski dworzec kolejowy to niemy świadek wielu historycznych chwil. To tutaj w 1920 roku marszałek Józef Piłsudski wręczał Ordery Virtuti Militari żołnierzom 34. pułku piechoty. To tutaj tłumy witały powracającego z Moskwy w 1956 roku Władysława Gomułkę. Wreszcie, to tutejszy dworzec był pierwszym przystankiem na ziemiach polskich, dla wracających z zesłania Sybiraków. Z dworcowymi budynkami związana jest również historia Bialskiej Kolei Wąskotorowej i do niej również z pewnością wrócimy w jednym z kolejnych artykułów.
Biała Podlaska: Historyczny przystanek na kolejowej trasie Warszawa – Brześć
Autor: fot. fotopolska.pl

Na terenie dzisiejszego dworca kolejowego w Białej Podlaskiej rozciągały się kiedyś obszary leśne, które przecinała dawna ulica Dokudowska, odbiegająca od ulicy Łomaskiej za Krzną w kierunku południowo-wschodnim. Powstanie dworca w mieście nad Krzną ściśle związane jest z budową Kolei Warszawsko-Terespolskiej. Kilka słów o historii tej linii. Została ona wybudowana w latach 1866-1867 z inicjatywy przedsiębiorcy i bankiera Leopolda Kronenberga. Po Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej i Kolei Warszawsko-Petersburskiej była to trzecia linia, która powstała na terenie ówczesnego Królestwa Polskiego.

Oficjalnie uruchomiona została 27 września 1866. W styczniu 1871 zbudowano linię, łączącą Terespol z Brześciem, a w latach następnych znacząco rozbudowano sieć kolejową na terenach późniejszej II Rzeczypospolitej, co dało bezpośrednie połączenie z Moskwą i Kijowem. Rosjanie prowadzili ją tak, by mijała większe miasta i osady. Była to inwestycja o znaczeniu militarno-gospodarczym. By zapewnić swobodę rozładunku oraz szybkie dotarcie armii w przypadku buntu mieszkańców grodu lub osady, stacje kolejowe lokowane były w odległości 2-3 km od  miast. W 1881 r. Kolej Warszawsko-Terespolska została przejęta przez państwo, co zapoczątkowało proces intensywnej rusyfikacji na wszystkich szczeblach spółki. W 1896 r. linia  została połączona z Koleją Nadwiślańską.

Wojenna pocztówka z Białej Podlaskiej, tak wyglądał dworzec jeszcze przed spaleniem w 1915 roku, fot. Ogólnopolska Baza Kolejowa

 

Biała Podlaska, widok budynku stacyjnego od strony wschodniej, rok 1915, fot. Ogólnopolska Baza Kolejowa

 

To zdjęcie zrobiono na stacji Biała Podlaska przed 1917 r. fot. Ogólnopolska Baza Kolejowa

Jednym z  przystanków na nowo wybudowanej trasie była Biała Podlaska. Pierwotny budynek bialskiego dworca został wzniesiony w roku 1867 i powstał według projektu Alfonsa Ferdynanda Kropiwnickiego. Wraz z budową dworca nazwę ulicy Dokudowskiej zmieniono na Kolejową. Budynek był typowy dla architektury użyteczności publicznej carskiej Rosji, parterowy, rozciągnięty horyzontalnie wzdłuż torów kolejowych, posiadał poczekalnię. W 1915 roku został spalony przez Kozaków, podczas ucieczki Rosjan z terenów obecnego  południowego Podlasia. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości pojawiła się potrzeba wybudowania nowego obiektu. Stało się to w latach 20. XX wieku. Nowy budynek powstał w stylu okazałego polskiego dworu i częściowo wykorzystywał ruiny po pierwotnym dworcu. Autorem projektu był Władysław Kwapiszewski, a budowę ukończono w 1928 roku.


Budynek murowany z cegły, otynkowany, frontem zwrócony na północ. Na planie prostokąta, dwukondygnacyjny z dwuosiowym szczytem. Elewacja od strony północnej w pierwszej kondygnacji trzynasto-, a drugiej dziewięcioosiowa, szczyt ujęty toskańskimi pilastrami i wolutowymi spływami, zakończonymi kulami, zwieńczony wykrojonym naczółkiem. Na osi znajduje się przedsionek poprzedzony schodami na rzucie półkola. Okna prostokątne, w dolnej kondygnacji zamknięte półkoliście, w trzeciej i dziewiątej osi prostokątne drzwi. Elewacje boczne czteroosiowe, jednokondygnacyjne z dwuosiowymi szczytami o nieregularnym wykroju, poprzedzone aneksami z rodzajem otwartych arkadą ganków na narożach. Elewacja południowa jest natomiast piętnastoosiowa, analogiczna do północnej, bez przedsionka. Dach wysoki, mansardowy, czterospadowy, nad przedsionkiem pulpitowy, kryty blachą. Stylowo budynek nawiązuje do renesansu, ale reprezentuje międzywojenny „styl narodowy”. W środku znajduje się duży hol z antresolą i kilka pomieszczeń bocznych.

Archiwalne zdjęcie, przedstawiające użytkowników dworca, czekających na dalszą podróż

Tak wyglądały pomieszczenia służbowe. Na zdjęciu widoczna kabina do zapowiadania pociągów. Prawdopodobny rok wykonania zdjęcia to 1966, fot. www.myvimu.com

 

fot. www.myvimu.com

 

(...)

Źródła: "Najważniejsze obiekty zabytkowe Białej Podlaskiej", Antoni Jodłowski, Biała Podlaska 1998; "Biała Podlaska. Dzieje miasta i jego zabytki", Stanisław Jadczak; "Katalog zabytków sztuki w Polsce. Powiat Biała Podlaska", Katarzyna Kolendo-Korczakowa, Anna Oleńska, Marcin Zgliński, Warszawa 2006; Archiwum Słowa Podlasia; Wikipedia; materiały Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Lublinie Delegatura w Białej Podlaskiej

Cały artykuł przeczytacie w papierowym i elektronicznym wydaniu Słowa Podlasia z 25 stycznia

 


Oceń

Napisz komentarz
Komentarze
Reklama
Reklama
KOMENTARZE
Autor komentarza: eyutyiouypTreść komentarza: https://www.yunusmasters.ait.ac.th/profile/one-piece-film-red-full-at-home-with-sub/profile https://www.yunusmasters.ait.ac.th/profile/bullet-train-full-movie-at-home-with-sub/profile https://www.yunusmasters.ait.ac.th/profile/thor-love-and-thunder-full-movie-at-home-with-sub/profile https://www.yunusmasters.ait.ac.th/profile/top-gun-maverick-full-movie-at-home-with-sub/profile https://www.yunusmasters.ait.ac.th/profile/nope-2022-full-movie-at-home-with-sub/profile https://www.yunusmasters.ait.ac.th/profile/beast-2022-full-movie-at-home-with-sub/profile https://www.yunusmasters.ait.ac.th/profile/dragon-ball-super-hero-full-movie-at-home-with-sub/profile https://www.hybrid-analysis.com/sample/7c7381606bd2aa6115c36d608b4953802795eff32a00f64039c9c0094ff79bb8 https://blog.ineuron.ai/Compound-versus-Recurve-Armbr-ste-yYcrKmzpAf https://ameblo.jp/yinileon/entry-12758690241.html https://dataverse.harvard.edu/dataverse/avec-un-classique/ http://herbarium.biol.sc.edu/floracaroliniana/checklists/checklist.php?cl=1827 https://www.onfeetnation.com/photo/albums/hsjhksdkjduwyrjhdask http://allabouturanch.com/forum/topics/ydgkhgshd6 https://github.com/tersengat/naerti-ts-inaaghmdeg-gadabrunebuli-arbalet-i/blob/main/README.md https://okcheartandsoul.com/news/maggior-parte-di-questi-sono/ https://nashkursk.com/events/s-tochki-zreniia-udobstva-blochnye-luki/44029/ https://www.vbtc.news/politics/sostavnye-i-rekursivnye-arbalety/5891/Data dodania komentarza: 13.08.2022, 21:29Źródło komentarza: Gmina DrelówAutor komentarza: FaroqTreść komentarza: buy windows 11 product licence key online https://sites.google.com/view/hqkeys/accueilData dodania komentarza: 13.08.2022, 20:09Źródło komentarza: Trwają pokazy koni w Janowie Podlaskim. Już jutro Pride of PolandAutor komentarza: xdghsdzsrtgTreść komentarza: https://crs.site-ym.com/global_engine/download_custom.aspx?fileid=8bae2b5a-ef4f-4aec-a8a6-1b8c1d8c319b.pdf&filename=one-piece-film-red-full-eng-sub.pdf&blnIsPublic=2&code=blog&sub=add https://crs.site-ym.com/global_engine/download_custom.aspx?fileid=3da87da8-2908-451a-baf8-d9cc1dd34d12.pdf&filename=watch-one-piece-film-red-full-eng-sub.pdf&blnIsPublic=2&code=blog&sub=add https://crs.site-ym.com/global_engine/download_custom.aspx?fileid=d00bfbcd-b217-468a-b131-ae7e96e41411.pdf&filename=one-piece-film-red-full-at-home-official.pdf&blnIsPublic=2&code=blog&sub=add https://crs.site-ym.com/global_engine/download_custom.aspx?fileid=4ef54448-10b5-46c0-9055-e786e744fa38.pdf&filename=one-piece-film-red-full-movie-with-sub.pdf&blnIsPublic=2&code=blog&sub=add https://crs.site-ym.com/global_engine/download_custom.aspx?fileid=239760cd-4643-4217-92db-ed47ce1a34c7.pdf&filename=one-piece-film-red-full-dwnld-1080.pdf&blnIsPublic=2&code=blog&sub=add https://crs.site-ym.com/global_engine/download_custom.aspx?fileid=4d958cf9-eec1-4ad1-8e22-bf1f2fdbae45.pdf&filename=one-piece-film-red-hd-full-watch-online-free.pdf&blnIsPublic=2&code=blog&sub=add https://paiza.io/projects/ZfGKtk2yNCm9-zONGqFXbg https://pasteio.com/xG1yZPi6dgE0 https://pastebin.com/yhiXB3Nr https://ide.geeksforgeeks.org/00ce7389-9e4c-422d-bad3-d686a8f2e6e0 http://th.cpp.sh/83x6s7 https://ideone.com/aCpMe1 https://crs.site-ym.com/global_engine/download_custom.aspx?fileid=4f04af05-94f8-420c-bf7a-99ca569c82a3.pdf&filename=thor-love-and-thunder-full-movie-at-home-with-sub.pdf&blnIsPublic=2&code=blog&sub=add https://crs.site-ym.com/global_engine/download_custom.aspx?fileid=8d6faae1-3605-48b1-a0a2-47c27ac4604a.pdf&filename=thor-love-and-thunder-2022-full-dwnld-at-home-1080p-hq4k.pdf&blnIsPublic=2&code=blog&sub=add https://crs.site-ym.com/global_engine/download_custom.aspx?fileid=72ff5a77-a099-4695-ac33-7ab5a7c0f222.pdf&filename=watch-thor-love-and-thunder-2022-online-full-at-home.pdf&blnIsPublic=2&code=blog&sub=add https://crs.site-ym.com/global_engine/download_custom.aspx?fileid=69330883-bdbf-453e-8eea-b3d251b96254.pdf&filename=Watch-Thor-Thunder-Streaming-Online-B0B4SJN253.pdf&blnIsPublic=2&code=blog&sub=add https://pastebin.com/tFC5quU1 http://th.cpp.sh/6t4hq https://ideone.com/FUJUEB https://pasteio.com/xGmV9XRFWeGF https://paiza.io/projects/_IOGglnB0wb38bkba3ee8Q https://ide.geeksforgeeks.org/c5ea09f8-86ec-4063-bcbc-12239c8a858b https://crs.site-ym.com/global_engine/download_custom.aspx?fileid=e2230dbb-7427-428c-9394-3d413f9deefb.pdf&filename=nope-online-full-movie-eng-sub.pdf&blnIsPublic=2&code=blog&sub=add https://crs.site-ym.com/global_engine/download_custom.aspx?fileid=d268b2bc-c79c-410d-8285-bce88df25b54.pdf&filename=nope-2022-full-sub-eng.pdf&blnIsPublic=2&code=blog&sub=add https://crs.site-ym.com/global_engine/download_custom.aspx?fileid=8db0645d-05a0-4b03-b6fb-7593987a7156.pdf&filename=dfhhfgfdghdfdjjb.pdf&blnIsPublic=2&code=blog&sub=add http://th.cpp.sh/7adux https://pastebin.com/p5SjFdJY https://ideone.com/OgUILk https://pasteio.com/xzOhWWvCgopD https://paiza.io/projects/UtQfcIms5N19EPNxcd60_Q https://ide.geeksforgeeks.org/69f183a7-3e90-4eb2-9a30-b755551e3a76 https://crs.site-ym.com/global_engine/download_custom.aspx?fileid=ceade953-a134-4239-be36-874be1851493.pdf&filename=bullet-train-2022-full-at-home-with-sub.pdf&blnIsPublic=2&code=blog&sub=add https://crs.site-ym.com/global_engine/download_custom.aspx?fileid=397d5e88-f5c3-49a6-baa8-6c9a8ebd3528.pdf&filename=bullet-train-2022-just-one-click-play-online.pdf&blnIsPublic=2&code=blog&sub=add https://crs.site-ym.com/global_engine/download_custom.aspx?fileid=6c5989f9-2570-4d8c-b2cf-ea9f96c3f7ae.pdf&filename=bullet-train-full-sub-eng.pdf&blnIsPublic=2&code=blog&sub=add https://ide.geeksforgeeks.org/94251fb6-f7db-4dc8-acc5-e5c1cec852de https://paiza.io/projects/oGI6Ksye88DqO5nZZsgFvQ http://th.cpp.sh/4awnw https://pastebin.com/hEtAqecc https://ideone.com/HrZNYt https://pasteio.com/xxVik6KSmNB2 https://crs.site-ym.com/global_engine/download_custom.aspx?fileid=7729a6d6-b343-40db-9f6d-7bfe0f8d0402.pdf&filename=top-gun-maverick-free-online-streamhd4k.pdf&blnIsPublic=2&code=blog&sub=add https://crs.site-ym.com/global_engine/download_custom.aspx?fileid=5ad717a7-365e-43ea-b08b-2a78f6304662.pdf&filename=top-gun-maverick-full-streamhd4k.pdf&blnIsPublic=2&code=blog&sub=add https://crs.site-ym.com/global_engine/download_custom.aspx?fileid=49768676-4c6c-44f4-8cec-6d7ffffe9e71.pdf&filename=fabrique-aux-etats-unis-0n3p1ec3.pdf&blnIsPublic=2&code=blog&sub=add https://crs.site-ym.com/global_engine/download_custom.aspx?fileid=59affdbc-c01d-4578-9eb1-f95c2756ed18.pdf&filename=ce-sont-le-dessus-th0r1308.pdf&blnIsPublic=2&code=blog&sub=add https://crs.site-ym.com/global_engine/download_custom.aspx?fileid=a2bb3897-c01a-4596-946e-359d16919a6e.pdf&filename=economize-muito-em-uma.pdf&blnIsPublic=2&code=blog&sub=add https://pasteio.com/xzywXB8lw0qk https://pastebin.com/sQfqXUtx https://ide.geeksforgeeks.org/369d28a3-2265-438f-ab9a-993b6e587294 https://paiza.io/projects/C9aZts78LWAWXWwnKRGisw http://th.cpp.sh/8hm3y https://ideone.com/plOwgh https://learning.unv.org/mod/forum/discuss.php?d=4322 https://github.com/tersengat/Por-lo-tanto/blob/main/README.md http://herbarium.biol.sc.edu/floracaroliniana/checklists/checklist.php?cl=1826 https://techplanet.today/post/full-watch-one-piece-film-red-2022-online-free-hd https://smithonline.smith.edu/mod/forum/discuss.php?d=16603 https://hackmd.io/@caceane/ByHgokrRc https://wiki.nursing.jhu.edu/display/BOB/Trin+for+trin+instruktioner+til+at+vaelge+en+objektiv+bue https://c.mi.com/thread-4127877-1-1.html https://challonge.com/hrk7oa0j https://zenodo.org/communities/som-generelt-skydes/?page=1&size=20 https://confluence.cornell.edu/display/efmh/Faktisk+er+rivalisering+indendors https://arienhost.com/instrukcje-krok-po-kroku-jak-wybrac-luk-celu/ https://nashkursk.com/companies/kakim-obrazom-cherez-dlinu-natiazheniia/44024/ https://www.vbtc.news/education/poshagovye-instruktsii-po-vyboru-obieektivnogo-luka/5888/ https://ctftime.org/writeup/34856 https://www.vingle.net/posts/4670131 https://paiza.io/projects/9PBq1XwziKmxxisrZMfxww https://ide.geeksforgeeks.org/34de0264-a667-4b49-8023-793ddf1a98f2 https://dotnetfiddle.net/nswvCL https://pastelink.net/6ggeagzo https://www.onfeetnation.com/photo/albums/kjgkjgdkutututiua https://yamcode.com/j7cwiuiedf https://jsitor.com/oPFGg2O6k https://paiza.io/projects/EOuVqDWPzoBHVJD-pcS8_w https://rextester.com/JFKK52493 http://allabouturanch.com/forum/topics/orfhghgdsakjhgadkg11 https://codebeautify.org/htmlviewer/y226e8cca https://geany.org/p/qqi5b/Data dodania komentarza: 13.08.2022, 12:16Źródło komentarza: Bialczanie ukrywali Żydów w okresie II wojny światowejAutor komentarza: dziadek WacławTreść komentarza: Nie jeden senior i nie jedna seniorita jeszcze trzymie czerwoną legitymację PZPR pod poduchą.Data dodania komentarza: 13.08.2022, 08:12Źródło komentarza: Ich pasją jest życie. Tak seniorzy podsumowali 2 lata razemAutor komentarza: DimsaTreść komentarza: buy windows 11 product licence key online https://sites.google.com/view/hqkeys/accueilData dodania komentarza: 12.08.2022, 22:26Źródło komentarza: Podlasie kontra Wieczysta: Nie mają nic do stracenia
Reklamareklama Wschodniego Banku Spółdzielczego w Chełmie
Reklama
Reklama