Biała Podlaska nagrodzona "Laurem Konserwatorskim"

Jak tłumaczy dr Dariusz Kopciowski Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków, do celów konkursu należy wyłonienie wyróżniających się realizacji konserwatorskich cechujących się wysoką jakością, prawidłowością działań przy zabytkach wpisanych do rejestru zabytków oraz szczególną dbałością o kompleksowe przywrócenie im świetności i utrwalenia ich wartości oraz znaczenia. - Brana jest też pod uwagę promocja dobrych wzorów realizacji prac przy zabytkach, adaptacji i dbałości o właściwe ich utrzymanie i zagospodarowanie – wyjaśnia dr Dariusz Kopciowski. Przedmiotem oceny dokonanej przez kapitułę było siedem wniosków złożonych zgodnie z regulaminem do końca 2022 roku. 

Doceniony został zespół zamkowy Radziwiłłów. 

- Pierwszą drewniano-ziemną warownię wzniesiono w tym miejscu około połowy XV w. Formowanie obecnego zespołu rozpoczęto od budowy pałacu w 1622 r., wzniesionego z fundacji Aleksandra Ludwika Radziwiłła, według projektu lubelskiego architekta Pawła Murzyna - Negroniego i jego rozbudowy pod koniec XVII w. Zajął on obszar po wcześniejszych dworach Illiniczów i Kiszków. Budowę założenia zakończył w latach 1760-1762 Michał Kazimierz Radziwiłł, przy czym lata 1695-1730 są najważniejsze dla dzisiejszego wyglądu zespołu pałacowego – informuje dr Dariusz Kopciowski Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków. 

Dodaje, że za czasów Karola Stanisława Radziwiłła zespół przebudowano i rozbudowano według projektu Andrzeja Józefa Jeziornickiego, nadając mu reprezentacyjny charakter (1690–1706). 

Historia zespołu zamkowego

Wyjaśnia też, że z początkiem XIX w. rozpoczął się upadek zespołu zamkowego, a kolejni właściciele – Wittgensteinowie i Hohenloche – nie dbali o jego stan zachowania. W połowie XIX w. większość obiektów pozostawała w formie „romantycznych ruin”, fascynujących badaczy „starożytności”. Ostatecznie w 1883 r. zburzono pałac i szereg budynków zaplecza gospodarczego. Wskutek powyższego, już w XIX w. bialski zespół zamkowy traktowano wyłącznie jako park. 

• To miejsce znów tętni życiem i służy społeczeństwu
• Rozdał 45 rowerów i nie zamierza na tym poprzestać
• Połączyli siły w "Operacji Czysta Rzeka". Zebrali 37 worków śmieci
• Myśliwi posprzątali lasy. Za nami akcja "Sprzątamy las wokół nas"
• Radzyńscy uczniowie reprezentantami Lubelszczyzny
• Sadzą 300 drzew na 300-lecie koronacji Matki Bożej Kodeńskiej

 - Po wojnie, konieczne stało się uporządkowanie coraz swobodniej porastającej zespół zamkowy zieleni. W  1957 r. prof. Gerard Ciołek opracował „Projekt ogrodu zamkowego w Białej Podlaskiej” i zgodnie z tą koncepcją dokonano przekształcenia północno-zachodniego bastionu fortyfikacji, którego „wnętrze” przeznaczono na amfiteatr. Natomiast zaniedbane, niskie wały ziemne od strony rzeki uległy zatarciu – przekazuje dr Dariusz Kopciowski. 

Do dzisiaj zachowały się elementy architektoniczne  i przestrzenne tego zespołu, tj. oficyny, zespół bramy wjazdowej, wieżyczka wschodnia, kaplica oraz znaczna część fortyfikacji, których wartości historyczne, artystyczne i zabytkowe zadecydowały o ich wpisaniu do rejestru zabytków. - Szeroki zakres prowadzonych w latach 2014 – 2022 prac był możliwy dzięki pozyskanym funduszom - z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego), oraz funduszy własnych gminy miejskiej Biała Podlaska. 

Kapituła przyznała „Laury Konserwatorskie” również parafii rzymskokatolickiej p.w. Św. Franciszka Ksawerego w Krasnymstawie – za prace konserwatorskie i restauratorskie przy elewacji frontowej kościoła parafialnego, łącznie z XVII-wieczną dekoracją malarską, parafii rzymskokatolickiej p.w. Zwiastowania NMP w Zamościu – za prace konserwatorskie i restauratorskie związane z odtworzeniem XVII-wiecznej bryły i wystroju wnętrza kościoła parafialnego, gminie Jastków – za rewaloryzację zespołu pałacowo-parkowego w Jastkowie, w tym prace konserwatorskie i restauratorskie przy pałacu.