Prawo pracy: Kiedy muszę wysłać pracownika na ponowne badanie lekarskie?

Mój pracownik od ponad dwóch miesięcy jest na zwolnieniu lekarskim, które wkrótce się kończy. Jednocześnie bezpośrednio po zakończeniu okresu leczenia chciałby on udać się na urlop wypoczynkowy, wcześniej zaplanowany w planie urlopów. Osobiście nie mam zastrzeżeń i nie zamierzam robić problemu, ale mam wątpliwość, czy aby wcześniej nie musiałbym go skierować na badania lekarskie. Czy jest to konieczne po zakończeniu zwolnienia chorobowego, czy też można je przeprowadzić po powrocie z urlopu wypoczynkowego?

Monika D. (dane do wiadomości redakcji)

Pytanie Czytelnika powstało na tle art. 229 § 2 zd. 2 Kodeksu pracy, stosownie do którego brzmienia w przypadku niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą, pracownik podlega ponadto kontrolnym badaniom lekarskim w celu ustalenia zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku (na marginesie warto pamiętać o tym przepisie, dość często jest on bowiem przeoczany).

W piśmiennictwie prawniczym i orzecznictwie przyjmuje się jednak, iż "decydujące znaczenie ma w tym przypadku wykładnia funkcjonalna tego przepisu. Obowiązek pracodawcy skierowania pracownika na badania wynikający z tej normy prawnej wiąże się z kwestią bezpieczeństwa i higieny pracy. Dopuszczenie do wykonywania pracy pracownika po długiej chorobie bez potwierdzenia zachowania zdolności do pracy byłoby obciążone ryzykiem z punktu widzenia bezpiecznego wykonywania pracy. Odnosi się to zatem do sytuacji, w której po okresie choroby pracownik ma faktycznie świadczyć pracę.

W takich wypadkach dopuszczenie do pracy powinno poprzedzić badanie lekarskie. W sytuacji natomiast, gdy bezpośrednio po zakończeniu zwolnienia chorobowego, a w tym przypadku urlopu macierzyńskiego, pracownik rozpoczyna urlop wypoczynkowy, o żadnym zagrożeniu dla bezpieczeństwa pracy nie może być mowy" (uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 marca 2011 roku, sygn. akt II PK 240/10).

W konsekwencji stwierdzić należy, iż pracownik może w porozumieniu z pracodawcą kontynuować swoją nieobecność w pracy na warunkach urlopu wypoczynkowego, a stosowne badania winny być przeprowadzone po zgłoszeniu przez niego (faktycznej) gotowości jej świadczenia – a więc Czytelnik winien skierować danego pracownika na badania dopiero po powrocie z urlopu.

Nadmienić też należy, że urlop wypoczynkowy może być udzielony tylko w sytuacji, gdy pracownik rzeczywiście jest zdolny do pracy. Wspomnianym urlopem nie można "zakamuflować" jego rzeczywistej choroby.