Świętują 100-lecie Polskiego Autokefalicznego Kościoła prawosławnego

O godz. 10.00 odbyło się otwarcie wystawy „100-lecie Autokefalii PAKP”, którego dokonał ks. dr Jarosław Szczur, dyrektor Chełmskiego Centrum Kultury Prawosławnej. Z kolei o godz. 10.10 miało miejsce powitanie oficjalnych gości oraz wystąpienia przedstawicieli uczelni, władz samorządowych i administracyjnych. Następnie miało miejsce wprowadzenie w tematykę konferencji, poprowadził je abp Abel, ordynariusz prawosławnej diecezji lubelsko-chełmskiej.  Z kolei o godz. 10.20-10.40 odbył się wykład pt. Droga Kościoła prawosławnego w Polsce do autokefalii - od misji cyrylo-metodiańskiej do czasów współczesnych, prowadził go dr inż. mgr Pantelejmon (Karczewski) z Prawosławnego Seminarium Duchowne w Warszawie.

O godz. 10.40-11.00 zaplanowano wykład pt. Pojęcie „autokefalii” w ujęciu historycznym, prelekcję prowadził ks. dr Adam Marguk.  O godz. 11.00-11.20 odbył się wykład "Zasady prawa międzynarodowego dotyczące wolności religijnej w odniesieniu do historycznej pozycji prawnej Kościoła prawosławnego w Polsce w świetle rozporządzeń i postanowień II Rzeczypospolitej" prowadzącym był ks. hab. Marcin Siewczuk, prof. KUL,  z Katedry Prawa Samorządu Terytorialnego i Nauki Prawnych.

Z kolei o godz. 11.20-11.40 poruszona została kwestia Autokefalii PAKP w nowej rzeczywistości - Moskwa 1948 r. przez ks. hab. Aleksandra Naumowa z Uniwersytetu Ca’ Foscari w Wenecji. Natomiast o godz. 11.40-12.00 miała miejsce projekcja filmu pt. “Diecezja lubelsko-chełmska jako duchowy owoc autokefalii Kościoła prawosławnego w Polsce”. Producent: diecezja lubelsko-chełmska. O godz. 12.00-12.20 przewidziano przerwę kawową. 

Państwo polskie, a kwestia autokefalii

O godz. 12.20-12.40 zostanie omówione stanowisko odrodzonego państwa polskiego wobec kwestii autokefalii Kościoła prawosławnego w Polsce przez dr. hab. Konrada Walczuka, prof. Akademii Sztuki Wojennej.

O 12.40-13.00 zaplanowano wykład pt. Rola Metropolity Dionizego (Waledyńskiego) w uzyskaniu autokefalii Kościoła prawosławnego w II Rzeczypospolitej, który wygłosi abp dr Paisjusz (Martyniuk), prof. SGMK w Warszawie, Kolegium Filozofii i Teologii w Krakowie.

O godz. 13.00-13.20 poruszona będzie tematyka Akcji rewindykacyjno-polonizacyjna na Chełmszczyźnie i Południowym Podlasiu w okresie międzywojennym przez ks. dr Andrzeja Konachowicza, dyrektora Lubelskiego Instytutu Kultury Prawosławnej.

O godz. 13.20-13.40 zostanie wygłoszony wykład pt. Sytuacja gospodarczo-prawna monasteru św. Onufrego Wielkiego w Jabłecznej w okresie międzywojennym przez dr Stanisława Romanowskiego, naczelnika wydziału edukacji, kultury i sportu Urzędu Miasta Biała Podlaska. 

O godz. 13.40-14.00 odbędzie się wykład pt. Ks. Symeon Kamiński - wyznawca wiary na Południowym Podlasiu, który wygłosi ks. dr Kornelius Wilkel z Centrum Kultury Prawosławnej w Biłgoraju. 

 O godz. 14.00-14.20 odbędzie się dyskusja. 

Z kolei o godz. 14.20-14.45 zaplanowano koncert muzyki cerkiewnej z okazji 100-lecia autokefalii Cerkwi prawosławnej w Polsce. Wystąpi: chór parafii prawosławnej pw. św. św. Braci Cyryla i Metodego w Białej Podlaskiej. 

Trzeba się cieszyć ze stabilności

- Dziś należy się cieszyć z dorobku, który zostawili nam nasi przodkowie - mówił abp Abel. Dodał, że żyjemy w ramię w ramię, mimo, że różnimy się wyznaniowo. - Jako katolicy i prawosławni różnimy się, ale łączy nas wspólny mianownik - chrześcijaństwo. Powinniśmy cenić się nawzajem. Obecnie trwa sekularyzacja, są tendencje nie zawsze korzystne dla rozwoju życia duchowego, sekularyzacja ma miejsce w całej Europie. Mimo to musimy dać świadectwo naszego przywiązania do wiary, podstaw ewangelicznych. Niektórzy przywódcy narodów rokowali, szczególnie w okresie szalejącego bolszewizmu, że wiara upadnie, a tak się nie stało. Człowiek planuje, a Bóg zarządza - przekazał abp Abel. 

Wskazał, że Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny jest obecnie w kraju stabilny, dzięki umowie z państwem. - Zawdzięczamy temu rozwój szkół teologicznych, regulacje majątkowe, to jest bardzo istotne. Na przestrzeni 100 lat nie było łatwo utrzymać suwerenność Kościoła prawosławnego. W okresie międzywojennym przeżywaliśmy proces polonizacyjno-rewindykacyjny, akcję burzenia cerkwi na Podlasiu i Chełmszczyźnie. Okres II wojny światowej przyniósł nowy tygiel nieporozumień. Po wojnie odbyła się akcja wysiedleńcza - akcja “Wisła”. To zredukowało potencjał wiernych - wskazał. - Dzięki Bogu, dziś czujemy się stabilnie, dziękujemy wszechmogącemu, że w 2024 r. możemy świętować jubileusz 100-lecia suwerenności Autokefalii w Polsce - wskazał abp Abel. 

Poinformował, że na południowym Podlasiu zamieszkuje ok. 15 tys. wiernych. - Jest teraz przypływ nowych wiernych, z Ukrainy na skutek agresji rosyjskiej, pojawiają się też osoby z Białorusi - wyjaśnił. Dodał, że w całej Polsce Kościół prawosławny liczy, że jest 600 tysięcy wiernych. - Jest sześć diecezji i ordynariat wojskowy Wojska Polskiego, 10 biskupów, szkoły teologiczne, seminarium duchowne, Chrześcijańska Akademia Teologiczna - przekazał abp Abel. Odniósł się też do tematów konferencji. - Poruszamy trudne tematy, ale uważam, że o wszystkich ważnych kwestiach trzeba mówić, to pozostanie dla pokoleń - czynnik rozwoju rodzimej prawosławnej kultury. Myślę, że ciekawą konferencją będzie ta dotycząca metropolity Dionizego, który został odsunięty przez rząd Bieruta, interesująca będzie też prelekcja dotycząca tego, jak doszło do pogodzenia stosunków Kościoła prawosławnego lokalnego z Kościołem prawosławnym patriarchatu moskiewskiego w 1948 r. - mówił abp Abel.