Tydzień z dziejów regionu [27 października-2 listopada]. Od Ostromęczyna do Międzyrzeca Podlaskiego

27 października

27 października 1931 roku – w Białej Podlaskiej Wojskowy Sąd Okręgowy nr IX skazał kilku żołnierzy 34. Pułku Piechoty za działalność komunistyczną i próbę utworzenia tajnej komórki partyjnej. Sprawa odbiła się szerokim echem w garnizonie. Mija 94 lata.

27 października 1942 roku – z getta w Łukowie wywieziono transport około 2000 Żydów do obozu zagłady w Treblince w ramach akcji „Reinhardt”. Część osób zamordowano na miejscu. Była to jedna z największych deportacji z regionu. Mija 83 lata.

27 października 1944 roku – w ramach reformy rolnej przeprowadzono parcelację majątku Ostromęczyn (powiat łosicki), należącego do hrabiny Heleny Potulickiej. Tego dnia w całym powiecie kilkanaście brygad robotniczych przejmowało i dzieliło folwarki ziemskie pomiędzy chłopów. Był to jeden z pierwszych etapów realizacji dekretu PKWN o reformie rolnej na południowym Podlasiu. Mija 81 lat.

28 października

28 października 1465 roku – Grot z Ostrowa, starosta łukowski i podlaski urzędnik królewski, rozpoczął formalne prace nad lokacją Radzyń Podlaskiego (wówczas noszącego nazwę Kozirynek). Wydarzenie to zapoczątkowało proces przekształcenia osady targowej w miasto o prawach magdeburskich, które ostatecznie zostały nadane trzy lata później, w 1468 roku. Mija 560 lat.

28 października 1942 roku – w Łukowie utworzono tzw. getto wtórne, do którego przesiedlono około 4500 Żydów z okolicznych miejscowości – m.in. z Adamowa, Kocka i Wojcieszkowa. Był to etap przygotowań do ostatnich transportów do Treblinki. Mija 83 lata.

29 października

29 października 1943 roku – w rejonie Milanowa i Bezwoli (powiat radzyński) oddziały AK przeprowadziły akcję dywersyjną – wysadzono niemiecki pociąg towarowy, co miało odwrócić uwagę od planowanego zamachu na szefa gestapo w Radzyniu, Adolfa Dykowa. Mija 82 lata.

30 października

30 października 1790 roku – w Radzyniu Podlaskim urodził się Karol Lipiński, jeden z najwybitniejszych polskich skrzypków XIX wieku, kompozytor i dyrygent, rywal Niccolò Paganiniego. Mija 235 lat.

30 października 1943 roku – w rejonie Radzynia i Wisznic Armia Krajowa przeprowadziła udany zamach na Adolfa Dykowa, szefa gestapo w Radzyniu Podlaskim, znanego jako „kat Południowego Podlasia”. Mija 82 lata.

31 października

31 października 2005 roku – w Zakopanem zmarł Henryk Burzec, rzeźbiarz urodzony w Międzyrzecu Podlaskim w 1919 roku. Wychowany na Podlasiu, od najmłodszych lat fascynował się przyrodą i ludźmi tej ziemi, co później często znajdowało odzwierciedlenie w jego sztuce. Choć większość życia spędził w Zakopanem, gdzie tworzył i wystawiał swoje prace, chętnie powracał do rodzinnych stron. W Międzyrzecu i okolicach znajdują się jego rzeźby plenerowe oraz prace w lokalnych kolekcjach prywatnych. Burzec łączył w swojej twórczości tematykę góralską z podlaską, a jego styl – surowy, pełen ekspresji – nawiązywał do ludowej tradycji rzeźbiarskiej. Mija 20 lat od śmierci artysty.

1 listopada

1 listopada 1918 roku – w Łukowie członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej wraz z miejscową ludnością rozbroili austriacki garnizon stacjonujący w mieście. Akcja przebiegła bez rozlewu krwi i zakończyła się przejęciem władzy przez Polaków. Wydarzenie to uznaje się za lokalny moment odzyskania niepodległości na ziemi łukowskiej. Wkrótce potem w Łukowie powstała Rada Narodowa i rozpoczęto formowanie polskiej administracji. Mija 107 lat.

2 listopada

2 listopada 1931 roku – w Międzyrzecu Podlaskim urodziła się Sława Przybylska, piosenkarka, wykonawczyni utworów „Pamiętasz była jesień” i „Gdzie są kwiaty z tamtych lat”. Honorowa Obywatelka Miasta Międzyrzec Podlaski. Mija 94 lata.

CZYTAJ TEŻ: