historia

Pisanka nie jest rdzennie chrześcijańskim symbolem. W taki sposób ludzie zdobili jajka na długo przed narodzinami Jezusa. Dziś trafiają do koszyczków wielkanocnych.

Dawniej, gdy dzwony bialskich świątyń obwieszczały radosne Alleluja, serca mieszkańców południowego Podlasia wypełniała nie tylko religijna otucha, ale i duma z krzepnącej niepodległości. Jednak wielkanocny nastrój lat dwudziestych rzadko bywał wolny od trosk – radosną nowinę mąciły tu wiosenne roztopy, walka o twardego polskiego złotego i zuchwałe kradzieże wieprzów z okolicznych folwarków. Ten nieoczywisty zapach tamtych świąt, utrwalony został na łamach „Podlasiaka”, tygodnika „poświęconego sprawom ludu podlaskiego”.

Stare fotografie, relacje ustne, bogata historia regionu. To wszystko można znaleźć w nowo powstałej cyfrowej izbie tradycji, do której udostępniamy link.

15 lutego 1951 r. Polska i ZSRR podpisały umowę o „wymianie obszarów przygranicznych”. Polska oddała Sowietom południowo-wschodnią część powiatów Hrubieszów i Tomaszów Lubelski (stąd Akcja H-T), leżących w tak zwanym „kolanie Bugu” z Uhnowem, Bełzem, Warężem i Krystynopolem, w zamian otrzymując tereny w Bieszczadach, z Ustrzykami Dolnymi i Lutowiskami. Co ciekawe, Stalin nie chciał poprzestać na tej jednej „korekcie granic”.

W Muzeum Józefa Ignacego Kraszewskiego w Romanowie odbędzie się wernisaż wystawy czasowej pt. "Gdzie pisarz mieszka, czyli z wizytą u literatów". Ekspozycja organizowana jest w ramach cyklicznych spotkań "Tradycje dworów ziemiańskich – Romanów Kraszewskich, ich sąsiadów i gości". Słowo Podlasia objęło nad wydarzeniem patronat medialny.

W Gminnym Ośroku Kultury w Łomazach odbędzie się spotkanie z Łukaszem Wędą, regionalistą i pasjonatem historii, który od lat odkrywa, gromadzi i udostępnia archiwalne materiały związane z naszym regionem.

W tuczeńskiej izbie wszystko miało swoje miejsce i swój czas. Pod białym obrusem leżało siano, w kącie na wiązce słomy spoczywało Dzieciątko, a dzieci pilnowały, by żaden gest nie został pominięty. Choinki jeszcze tu nie było – ważniejsze były znaki i symbole, które coś wróżyły i coś zabezpieczały na przyszłość. Zanim padły pierwsze słowa modlitwy, a opłatek przeszedł z rąk do rąk, trzeba było dopilnować porządku obowiązującego od pokoleń. Bo święta zaczynały się tu wcześniej niż sama wieczerza.

Koszty przygotowania świąt Bożego Narodzenia zmieniały się wraz z systemami gospodarczymi i walutą, ale zawsze stanowiły istotne obciążenie dla domowych budżetów. Współczesne dane, realia PRL oraz archiwalne teksty „Podlasiaka” z początku lat 20. XX w. pokazują, jak różne były mechanizmy drożyzny na południowym Podlasiu.

Od 1 do 7 grudnia w historii południowego Podlasia pojawiają się daty naznaczone zarówno tragedią, jak i pamięcią o ludziach, którzy kształtowali ten region: zamknięcie getta w Łosicach, represje carskie i okupacyjne, narodziny i śmierci osób zasłużonych dla lokalnej społeczności, pacyfikacje wsi, rozwój przedwojennej polityki i działalność podziemia. To tydzień, w którym dramat Zagłady splata się z historią powstańców, duchownych, działaczy ludowych i żołnierzy walczących o wolność Podlasia.

Z okazji Narodowego Święta Niepodległości 7 listopada w Szkole Podstawowej z Oddziałami Przedszkola im. J. I. Kraszewskiego w Wisznicach odbył się uroczysty apel. Cała społeczność wspólnie odśpiewała hymn państwowy.

„Piękny, słoneczny, jesienny poranek. Miasto przybrane flagami. Balkony, wystawy, okna udekorowane barwami narodowemi i zielenią” – notował Głos Społeczny w listopadzie 1935 roku. Rok wcześniej ten sam tygodnik pisał z dumą o „pochodzie z pochodniami do pomnika na Placu Wolności” i o „defiladzie oddziałów wojskowych i przysposobienia wojskowego”. Z kart przedwojennej prasy wyłania się obraz Białej Podlaskiej, która w dniach listopadowego święta tętniła życiem: w dźwiękach orkiestry, w zapachu dymu z pochodni, w rytmie żołnierskich kroków.

Od średniowiecznej lokacji Radzynia Podlaskiego i narodzin wybitnego skrzypka Karola Lipińskiego, przez okupacyjne tragedie i akcje podziemia, aż po powojenne przemiany i twórczość Sławy Przybylskiej – w historii regionu tydzień od 27 października do 2 listopada pełen jest dat, które przypominają zarówno o dramatycznych wydarzeniach, jak i o tych, które budowały dziedzictwo kulturowe południowego Podlasia.

Gminny Ośrodek Kultury w Łomazach organizuje nową akcję. Zachęca, aby mieszkańcy i sympatycy gminy przynieśli stare zdjęcia, dokumenty czy spisane wspomnienia. Dzięki temu powstanie wirtualne archiwum.

Od cudownego obrazu w Leśnej i narodzin filozofa z Radzynia, po otwarcie muzeum w Białej Podlaskiej i ofiary wojny na Podlasiu – tak wygląda ten tydzień w historii naszego regionu.

Kartka z kalendarza regionu – rocznice bitew, urodzin i ważnych wydarzeń, od Pratulina i Radzynia Podlaskiego po Białą Podlaską i Łuków, przypadające w tym tygodniu.