Prosfora zamiast opłatka. Cerkiew prawosławna świętuje

Jakie symbole i tradycje Bożego Narodzenia są charakterystyczne dla Cerkwi prawosławnej? Czy różnią się one od tradycji Kościoła katolickiego?

W naszej tradycji co roku przeżywamy te same zwyczaje, ponieważ samo święto się powtarza. Przygotowania do Bożego Narodzenia rozpoczynamy od 40-dniowego postu. To właśnie wtedy zaczynamy duchowo myśleć o nadchodzącym święcie. Przed Bożym Narodzeniem każdy wierny powinien przystąpić do sakramentu spowiedzi, pokuty i komunii świętej.

Ważnym momentem jest Wigilia, podobnie jak w Kościele zachodnim. Tradycyjnie przygotowuje się dwanaście postnych potraw, choć ich rodzaj zależy od regionu – inne mogą być na Podkarpaciu, a inne na Podlasiu. Jedno jest wspólne: wszystkie dania pozostają postne.

W naszej tradycji, zamiast opłatka, używamy prosfory. To zwyczaj, który częściowo przenika się z tradycją Kościoła zachodniego. Najważniejszym elementem świąt jest jednak wychwalanie Chrystusa poprzez nabożeństwa Bożego Narodzenia. Śpiewamy także kolędy, choć nie jest to tradycja stricte prawosławna.

Pierwszy dzień Bożego Narodzenia poświęcony jest Narodzeniu Chrystusa i pokłonowi Trzech Mędrców. Drugi dzień dedykowany jest Matce Bożej – Przenajświętszej Bogurodzicy, a trzeci dzień wspominamy pierwszego męczennika chrześcijaństwa, diakona Stefana.

Jakie nabożeństwa są najważniejsze w czasie świąt Bożego Narodzenia w cerkwi prawosławnej?

Święta Bożego Narodzenia w cerkwi prawosławnej obchodzone są w jednakowy sposób we wszystkich parafiach. Rozpoczynają się od nabożeństwa wieczornego lub nocnego, zwanego całonocnym czuwaniem, które obejmuje Wielkie Powieczerze i jutrznię. W wielu parafiach, a szczególnie w monasterze św. Onufrego w Jabłecznej, nabożeństwo to nadal sprawowane jest w nocy.

Najważniejszym nabożeństwem jest jednak Święta Liturgia, czyli eucharystia, odprawiana w dzień święta. Każdy dzień w tradycji prawosławnej rozpoczyna się wieczorem dnia poprzedniego, dlatego sprawowane są nabożeństwa wieczorne, a następnie liturgie, podczas których następuje przemiana chleba i wina w ciało i krew Chrystusa i wierni przystępują do komunii świętej.

W wielu parafiach liturgie sprawowane są codziennie aż do święta Objawienia Pańskiego. Ósmego dnia po narodzeniu Chrystusa wspominane jest także jego obrzezanie, co również ma swoje miejsce w kalendarzu liturgicznym.

Jakie życzenia chciałby pan przekazać czytelnikom Słowa Podlasia wyznania prawosławnego?

Życzę wszystkim błogosławionego czasu świąt, Bożego błogosławieństwa dla rodzin i bliskich, spokoju, zdrowia, szczęścia oraz wszelkiej pomyślności. Niech Dobry Bóg obdarza redakcję „Słowa Podlasia” oraz wszystkich czytelników swoimi łaskami, błogosławi dobre zamiary i obdarza nas pokojem – w rodzinach, w kraju i na całym świecie.

• Biała Podlaska. Odeszli do wieczności [04-01-2026]
• Kolejny odcinek drogi powiatowej nr 2012W odebrany [ZDJĘCIA]
• Renta wdowia przed zmianami. Te osoby mogą ją stracić