Świętowali 350-lecie świątyni [GALERIA ZDJĘĆ]

Jubileusz odbył się 26 kwietnia. W czasie kazania, podczas mszy św., biskup Kazimierz Gurda przypomniał, że historia Kościoła na nadbużańskich terenach była naznaczona bolesnymi rozdziałami i długim doświadczeniem walki o jedność. - Na tych ziemiach przez wieki współistniały cerkwie prawosławne, kościoły łacińskie, a po unii brzeskiej również cerkwie unickie. Historia Krzyczewa wpisuje się w ten trudny los pogranicza - zaznacza biskup Kazimierz Gurda ordynariusz diecezji siedleckiej.

OBEJRZYJ GALERIĘ ZDJĘĆ Z WYDARZENIA:

Z fundacji Zembockich

Ponad 350 lat temu, w 1675 roku, w miejscu obecnej świątyni, właściciele Krzyczewa Daniel i Zofia Zemboccy, wznieśli cerkiew unicką pod wezwaniem św. Dymitra. Do parafii należeli mieszkańcy Krzyczewa i Mokran, a pierwszym proboszczem był ksiądz Stefan Makarowicz. Podczas uroczystości odbyło się poświęcenie tablicy upamiętniającej księży proboszczów i duchownych opiekujących się świątynią przez wieki.

- Od początku wierni troszczyli się o swoją świątynię i życie duchowe parafii. Działało tu bractwo św. Jerzego, rozwijał się kult Matki Bożej, a wierni pielgrzymowali do sanktuariów w Kodniu i Leśnej Podlaskiej. Przez blisko 200 lat żyli w zgodzie z wiernymi Kościoła prawosławnego i łacińskiego. Sytuacja zmieniła się w latach 70. XIX wieku, gdy władze carskie rozpoczęły likwidację Kościoła unickiego. W 1873 roku usunięto proboszcza księdza Adolfa Wasilewskiego, a rok później świątynię zamieniono na cerkiew prawosławną. Wierni nie pogodzili się z tą decyzją. Zabrali klucze do świątyni, wnieśli stare ikony i przywrócili dawny porządek liturgiczny cerkwi unickiej. Za ten sprzeciw 40 osób zostało aresztowanych, ukaranych grzywnami i chłostą, jednak nikt nie zdradził przywódców oporu - mówił biskup Kazimierz Gurda.

Czas zmagań z prześladowaniami

Na wieś dwukrotnie wysyłano wojsko. Podczas jednej z pacyfikacji pobita została Eufemia Mikołajczuk, która po dwóch miesiącach zmarła, osieracając dwoje dzieci. Wierni unici nie przyjmowali sakramentów od prawosławnego duchowieństwa, a w celu zawarcia małżeństwa udawali się do Krakowa lub parafii łacińskich. Za opór mieszkańcy Krzyczewa, Teofil Szaniawski i Jakub Niczyporuk, zostali zesłani na Sybir. - Ten czas zmagań trwał do 1905 roku, kiedy to car Mikołaj II wydał ukaz tolerancyjny, pozwalający wiernym Kościoła unickiego wybrać wyznanie. Historia kościoła w Krzyczewie pozostaje świadectwem wiary, wierności tradycji i przywiązania do jedności Kościoła, mimo prześladowań i cierpienia - wskazywał biskup Kazimierz Gurda.

Ksiądz Daniel Sałasiński, proboszcz parafii w Neplach podkreślił, że parafia nie jest liczna i obejmuje około 330 wiernych z czterech miejscowości. 

- Mimo niewielkiej liczby parafian, jubileusz 350-lecia kościoła w Krzyczewie ma dla wspólnoty wyjątkowe znaczenie. Uroczystość stała się dla parafii ważnym wydarzeniem i powodem do dumy. Dzięki niej wiele osób usłyszało o niewielkim kościele położonym nad samym Bugiem – miejscu szczególnym, które przez lata było świadkiem obrony wiary, Boga i ojczyzny. Jubileusz stał się także impulsem do rozpoczęcia w Neplach modlitwy za ojczyznę, odprawianej każdego 16. dnia miesiąca - mówił ks. Daniel Sałasiński proboszcz parafii Neple, do której należy kościół w Krzyczewie.

W trosce o świątynię

Położenie nadaje świątyni wyjątkowy charakter, ale jednocześnie budzi obawy. - Bug pozostaje rzeką dziką i nieuregulowaną, a brzeg znajduje się bardzo blisko kościoła. Istnieje realna obawa przed erozją i podmywaniem terenu. Zagrożenie jest stałe, choć obecnie sytuację nieco łagodzi niski poziom wody, który spowalnia proces osuwania się brzegu - przyznał proboszcz. Podejmowane są działania mające zabezpieczyć świątynię. W sprawę zaangażowany jest konserwator zabytków oraz Wody Polskie. - W planach znajduje się umocnienie brzegu przy użyciu metalowych płyt, które miałyby ochronić teren przed dalszą erozją. Termin realizacji tych prac pozostaje jednak na razie nieznany - zauważył ks. Daniel Sałasiński.

Uczestnicy obchodów mieli okazję nabyć książkę autorstwa Macieja Barmosza pt. “Świątynia pogranicza - księga pamiątkowa w 350 rocznicę budowy kościoła pw. św. Jerzego w Krzyczewie”. Autor publikacji poświęconej historii kościoła w Krzyczewie podkreśla, że praca nad książką trwała stosunkowo krótko i zamknęła się w kilku miesiącach. - Był to jednak efekt wieloletnich wcześniejszych badań nad dziejami Krzyczewa, prowadzonych kilka lat wcześniej, które zaowocowały publikacją „Krzyczew. Dzieje nieznane”. To właśnie te wcześniejsze badania stały się podstawą źródłową do opracowania książki poświęconej historii świątyni - mówi Maciej Barmosz.

Jak zaznacza autor, w najnowszej publikacji udało się dotrzeć do wielu informacji, które dotąd nie były publikowane. Książkę można nabyć poprzez kontakt z autorem na Facebooku: Maciej Barmosz lub poprzez maila: [email protected].