Kodeń. Docenieni za odrestaurowanie Bramy Unickiej

Wśród nagrodzonych w 2026 r. przez kapitułę pod przewodnictwem lubelskiego wojewódzkiego konserwatora zabytków jest gmina Kodeń za prace konserwatorskie przy murowanej bramie-dzwonnicy w Kodniu, będącej pozostałością nieistniejącego zespołu cerkiewnego pw. św. Michała Archanioła. 

Nagroda w formie wykonanego z brązu okolicznościowego medalu i aktu nadania przyznawana jest właścicielom zabytków, którzy zapewnili wysoki poziom prac konserwatorskich i restauratorskich oraz osiągnęli wyróżniający się efekt konserwatorsko-estetyczny. Nagrodę wójtowi gminy Kodeń Jerzemu Trociowi wręczyła Bożena Żelazowska, sekretarz stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego - generalna konserwator zabytków.

Brama Unicka nie jest jedynym zabytkiem na terenie gminy Kodeń, który w ostatnim czasie podlegał rewitalizacji. 

- Gmina pozyskała i przeznaczyła dotacje z Rządowego Programu Odbudowy Zabytków na dwa obiekty, które są własnością gminy Kodeń. Przeprowadzony został kompleksowy remont murowanego budynku pojezuickiego w zespole pałacowo-ogrodowym - Placencja w Kodniu wraz z kompleksowym zagospodarowaniem terenu, remontem i przebudową budynku gospodarczego, budową altany urządzeń rekreacyjnych, utwardzeń i urządzeniem terenów zielonych. Ponadto wykonano prace konserwatorskie w zespole pałacowo-ogrodowym polegające na budowie ciągów pieszych i jezdnych na terenie parku. Poprzedzone one były badaniami archeologicznymi zleconymi przez gminę Kodeń – mówi wójt Jerzy Troć.

Gmina Kodeń przekazała także dotacje z Rządowego Programu Odbudowy Zabytków na rewitalizację dwóch innych zabytków niebędących własnością gminy: rewitalizację dachu zabytkowej cerkwi pw. św. Mikołaja w Zabłociu oraz rewitalizację zabytkowej bazyliki przy Sanktuarium Matki Bożej Kodeńskiej. - Przed kościołem parafialnym pw. św. Anny przeprowadzony został remont nawierzchni placu, w miejsce asfaltu ułożona została kostka granitowa. Poprawiło to estetykę tego miejsca. Oznaczono miejsce cmentarza żydowskiego w Kodniu. Prowadzone są na nim ciągłe prace porządkowe. Na bieżąco prowadzone są również prace związane z prawidłowym utrzymaniem zieleni parkowej na terenie zespołu pałacowo-ogrodowego Placencja w Kodniu – przekazuje wójt.

Za opiekę nad zabytkami będącymi własnością gminy, a także właściwą ich ochronę oraz starania o środki finansowe na prace konserwatorskie i remontowe Jerzy Troć wójt gminy Kodeń decyzją ministra kultury i dziedzictwa narodowego został odznaczony Srebrną Odznaką „Za opiekę nad zabytkami”.

Wszystkie działania gminy w obszarze ochrony zabytków na terenie gminy Kodeń były owocem współpracy Urzędu Gminy Kodeń z kierownictwem Delegatury w Białej Podlaskiej Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Lublinie.

29 maja br. w studiu TVP w Lublinie wręczono nagrody w konkursie „Laur Konserwatorski 2026”. Wojewódzki Konkurs Otwarty „Laur Konserwatorski” został ustanowiony w 2000 roku przez lubelskiego wojewódzkiego konserwatora zabytków. Konkurs jest organizowany pod honorowym patronatem generalnego konserwatora zabytków, wojewody lubelskiego i marszałka województwa lubelskiego.