„Choroba brudnych rąk” uderza. Lawinowy wzrost zakażeń, GIS bije na alarm

Według danych Głównego Inspektoratu Sanitarnego do połowy lipca 2026 r. w Polsce odnotowano 1413 przypadków wirusowego zapalenia wątroby typu A (WZW A), czyli „choroby brunych rąk”. W tym samym okresie ubiegłego roku było ich 364, co oznacza niemal czterokrotny wzrost liczby zachorowań.

Obecny wzrost zachorowań nie jest wyłącznie problemem Polski. Jak zwraca uwagę GIS, zwiększoną liczbę zakażeń HAV obserwuje się również w innych krajach Europy.

Wakacyjne kontrole gastronomii

Dr Paweł Grzesiowski, szef GIS, wskazuje, że – jak podaje Politykazdrowotna.com – za wzrost zakażeń odpowiadają przede wszystkim dwa czynniki: zakażenia związane z szeroko pojętą gastronomią i transmisja wirusa wśród mężczyzn mających kontakty seksualne z mężczyznami (MSM). 

GIS zapowiedział analizę, która ma odpowiedzieć na pytanie, czy należy rozszerzyć zalecenia dotyczące szczepień ochronnych dla grup najbardziej narażonych na zakażenie. 

W związku z sezonem urlopowym sanepid intensywniej kontroluje lokale gastronomiczne. Szczególną uwagę zwraca na sezonowe punkty gastronomiczne, stoiska działające tylko w wakacje i miejsca zatrudniające pracowników sezonowych. 

GIS podkreśla, że właśnie w takich miejscach ryzyko zaniedbań sanitarnych może być większe niż w lokalach całorocznych. 

Czym jest WZW typu A?

Wirusowe zapalenie wątroby typu A, nazywane potocznie „chorobą brudnych rąk”, wywołuje wirus HAV (Hepatitis A Virus). Nie jest to jednak wyłącznie efekt niemytych rąk.

Do zakażenia może dojść przez spożycie skażonej żywności, skażoną wodę, kontakt z zakażoną osobą, kontakt z przedmiotami zanieczyszczonymi wirusem, kontakty seksualne, zwłaszcza oralno-analne.

Okres inkubacji wynosi zwykle 15-50 dni, najczęściej około miesiąca. Początkowo choroba przypomina grypę. Towarzyszą jej gorączka, osłabienie, brak apetytu, nudności, bóle brzucha, bóle mięśni i stawów. 

Dopiero później mogą pojawić się charakterystyczne objawy, czyli zażółcenie skóry i białek oczu, ciemny mocz i jasny stolec. 

U dzieci zakażenie często przebiega bezobjawowo lub bardzo łagodnie, natomiast u dorosłych choroba zwykle ma cięższy przebieg. 

Czy WZW A jest groźne?

W większości przypadków chorzy wracają do pełnego zdrowia. Inaczej niż to jest w przypadku WZW typu B i C – WZW A nie przechodzi w postać przewlekłą i nie prowadzi do przewlekłego uszkodzenia wątroby. 

Jednak u osób starszych lub z wcześniejszymi chorobami wątroby może powodować cięższy przebieg i wymagać hospitalizacji.

Jak się chronić?

Jak podkreśla GIS, należy przestrzegać kilka podstawowych zasad:

• dokładnie myć ręce po skorzystaniu z toalety i przed jedzeniem, 
• myć owoce i warzywa, 
• pić wodę z bezpiecznych źródeł, 
• zachować ostrożność podczas podróży, 
• przestrzegać higieny podczas przygotowywania posiłków. 

Najskuteczniejszą metodą ochrony pozostaje jednak szczepienie przeciw WZW A. Jest ono szczególnie zalecane osobom podróżującym do krajów o wyższej zachorowalności, pracownikom gastronomii, personelowi medycznemu oraz osobom z grup podwyższonego ryzyka.

CZYTAJ TEŻ:

• 30-latek zniknął pod wodą. Kolejny dzień poszukiwań w zbiorniku wodnym w Berezie
• Gmina Rokitno. Największym sukcesem zakończone inwestycje
• Milionowe wsparcie dla powiatu łosickiego. Powstaną obiekty sportowe i strefy rekreacji