Czy jest jeszcze możliwe uzyskanie aktu własności ziemi na podstawie ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych?

Decyzje, o których pan wspomina, to tzw. akty własności ziemi, które były wydawane na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Przedmiotowy akt normatywny w art. 1 ust. 1 stanowił, że nieruchomości wchodzące w skład gospodarstw rolnych i znajdujące się w dniu wejścia w życie ustawy – czyli dnia 4 listopada 1971 roku – w samoistnym posiadaniu rolników co do zasady stawały się z mocy samego prawa własnością tych rolników, jeżeli oni sami lub ich poprzednicy objęli te nieruchomości w posiadanie na podstawie zawartej bez prawem przewidzianej formy umowy sprzedaży, zamiany, darowizny, umowy o dożywocie lub innej umowy o przeniesienie własności, o zniesienie współwłasności albo umowy o dział spadku. Z kolei dodatkowo w myśl ust. 2 rolnicy, którzy do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy posiadali nieruchomości jako samoistni posiadacze nieprzerwanie od lat pięciu, stawali się z mocy samego prawa właścicielami tych nieruchomości, chociażby nie zachodziły warunki określone w ust. 1. Jeżeli jednak uzyskali posiadanie w złej wierze, nabycie własności następowało tylko wtedy, gdy posiadanie trwało co najmniej przez lat dziesięć.

Przedmiotowe nabycie własności nieruchomości rolnych następowało więc nie na podstawie decyzji, lecz z samego prawa, a późniejsze akty administracyjne tylko potwierdzały ten fakt – czyli miały, jak by to ujęli prawnicy, charakter deklaratoryjny. Naturalnie jednak z wielu różnych względów warto było uzyskać tego rodzaju urzędowe poświadczenie prawa własności.

Na podstawie jednak ustawy z dnia 26 czerwca 1982 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, jak wskazuje sama nazwa tego aktu normatywnego, ustawa z 1971 roku została uchylona. Nie oznacza to jednak, że przedmiotowe tzw. uwłaszczenie zostało cofnięte etc. Obecnie jednak potwierdzenia nabycia własności wspomnianych nieruchomości można dochodzić nie w postępowaniu administracyjnym, lecz na drodze sądowej.

Na marginesie warto tutaj zauważyć, iż w odróżnieniu od tzw. zasiedzenia, wszczęcie takiego postępowania na podstawie art. 5 § 4 ustawy z 1982 roku jest zwolnione od opłat sądowych.