Poznaj bogatą historię, posłuchaj dźwięków przyrody

Szlak rowerowy Doliną Tyśmienicy jest oznakowany kolorem niebieskim. Liczy ok. 50 km i przebiega następująco: Radzyń Podlaski – Zabiele – Paszki – Lichty – Niewęgłosz – Czemierniki – Stoczek –  Suchowola – Branica Radzyńska – Radzyń Podlaski. Ze względu na długość trasy raczej proponujemy ją wprawionym w rowerowych bojach cyklistom.

Na szlaku znajduje się 203 tabliczki-znaki, 28 drogowskazów (znaki R-3), 3 znaki R-10 (do atrakcji) oraz 2 tablice z planem szlaku (w Radzyniu Podlaskim przy ścieżce rowerowej od ul. Jana Pawła II). Jest też miejsce odpoczynku – w Czemiernikach, za fortalicją przy ul. Zamkowej – wyposażone w wiatę z ławkami i stołem na 10 osób, stojaki na rowery oraz tablicą informacyjną szlaku (mapa szlaku, informacja o przyrodzie obszaru NATURA 2000 „Dolina Tyśmienicy” oraz o atrakcjach na szlaku).

Radzyńskie perełki

Trasa rozpoczyna się w Radzyniu Podlaskim, o którym można by napisać wiele. Skupmy się więc na jego głównych zabytkach.

Wizytówką miasta jest z pewnością zespół pałacowo-parkowy Potockich z połowy XVIII wieku z bogatą dekoracją rzeźbiarską, najdoskonalszy w Polsce przykład tego typu budowli. Prawdziwym unikatem są dekoracje rzeźbiarskie, zdobiące korpus pałacu i jego skrzydła, autorstwa Jana Chryzostoma Redlera. Obecnie trwa remont pałacu, by przywrócić mu dawny blask.

Kolejnym zabytkiem jest kościół pw. Świętej Trójcy ufundowany przez rodzinę Mniszchów w 1641 r. Stanął on na miejscu wcześniejszej drewnianej świątyni. Kościół posiada bogato wyposażone wnętrze. Na szczególną uwagę zasługują: architektoniczny nagrobek umieszczony w kaplicy Matki Boskiej Różańcowej, późnorenesansowa ambona, osiemnastowieczny rokokowy ołtarz główny oraz chrzcielnica, obrazy sztalugowe, w większości autorstwa Józefa Buchbindera, zdobiące ołtarze i ściany świątyni. Radzyńska świątynia znajduje się na trasie szlaku turystycznego "Szlak Renesansu Lubelskiego".

Warty uwagi jest też tzw. Kozirynek, czyli pałacyk podmiejski zwany też "Gubernią”. Został wzniesiony przez Potockich w końcu XVIII w. W II połowie XIX w. pałacyk został przebudowany, a w czasie I wojny światowej stał się siedzibą rodową rodziny Szlubowskich. W Radzyniu można też zajrzeć do kaplicy pw. Aniołów Stróżów.

Kolejno na trasie przejeżdżamy przez miejscowości Zabiele, Paszki i Lichty, po drodze podziwiając piękne krajobrazy – rozległe pola i łąki. Docieramy do wsi Niewęgłosz, gdzie można sobie zrobić przystanek i wejść na wieżę widokową, skąd możemy podziwiać obszar NATURA 2000. Możemy tam też sobie zrobić przerwę na posiłek przy ławostole z zadaszeniem.

Żydzi w Czemiernikach

Następnie docieramy do miejscowości Czemierniki o niezwykle bogatej historii. Pierwsze wzmianki o Czemiernikach pochodzą z lat 1325–1327. W 1509 r. Mikołaj Firlej, na mocy przywileju króla Zygmunta Starego, lokował na jej terenie miasto na prawie magdeburskim. W tym okresie, co tydzień odbywały się targi, a dwa razy w roku jarmarki, które wpływały na rozwój miasteczka. Za sprawą rodziny Firlejów, Czemierniki były również jednym z ośrodków protestantyzmu. Na początku XVII w. kolejny właściciel dóbr – Henryk Firlej– arcybiskup gnieźnieński i późniejszy prymas, ufundował murowany kościół parafialny pw. św. Stanisława Biskupa, zlikwidował zbór, założył Collegium Mansjonarzy oraz wybudował okazałą rezydencję z ogrodem i zespołem fortyfikacji. W 1680 r. Czemierniki stały się własnością króla Jana III Sobieskiego, później trafiły w ręce Humięckich. W międzyczasie były splądrowane przez wojska szwedzkie oraz dwukrotnie niemal całkowicie spłonęły. W 1870 r. Czemierniki utraciły prawa miejskie. W 1880 r. funkcjonowały tu: tartak parowy, młyn wodny, browar, dwie olejarnie, cegielnia, mydlarnia, urząd gminy, szkoła początkowa i kasa pożyczkowa. (...)

Cały artykuł przeczytacie w papierowym i elektronicznym wydaniu Słowa Podlasia z 24 sierpnia