Koniec walki o mandat radnego PiS w pow. radzyńskim. Sąd zdecydował

– W dniu 7 lutego na moje ręce wpłynęło pismo Jarosława Ejsmonta, który z tym dniem złożył mandat radnego. Przesłaliśmy to pismo do komisarza wyborczego i czekamy na jego decyzje w tej sprawie – poinformował na sesji 28 lutego przewodniczący rady powiatu, Robert Mazurek.

Decyzja wynika zapewne z zapadłego 31 stycznia 2023 roku orzeczenia kasacyjnego Najwyższego Sadu Administracyjnego. A chodzi o rozstrzygnięcie, czy Jarosław Ejsmont jako prezes miejskiej spółki PUK, świadczącej usługi dla powiatu radzyńskiego, może być radnym tego powiatu.

Przepychanki radnego z wojewodą

Jarosław Ejsmont kadencję w powiecie rozpoczął jako radny wybrany do zarządu samorządu na stanowisko wicestarosty. Dzień przed tym, jak został powołany przez władze miasta Radzyń Podlaski na prezesa miejskiej spółki PUK, ustąpił ze stanowiska wicestarosty, ale zachował mandat radnego.

Wojewoda lubelski na początku marca 2021 wezwał radę powiatu radzyńskiego do wygaszenia mandatu Jarosławowi Ejsmontowi. Stało się to po skardze Fundacji Wolności, na działanie rady powiatu, która w sierpniu 2020 roku, po wniosku Radosława Grudnia, prowadzącego w Radzyniu sieć obywatelską Watchdog Radzyń Podlaski, nie uchyliła mandatu radnemu.

Watchdog Radzyń opublikował faktury, wystawione przez PUK jednostkom powiatu, za zrealizowane na ich rzecz usługi: sprzedaż worków, sprzedaż koszy, transport mebli, malowanie pomieszczeń, montaż ledów, wynajem koparki, odbiór zużytych tonerów, wynajem beczki z wodą, transport urządzeń. "Jest tylko jeden mały problem. Otóż prezesem PUK jest radny powiatowy" – informował Watchdog Radzyń. I chodziło właśnie o Jarosława Ejsmonta.

• O rządowe pieniądze walczą trzy parafie, kapliczki i budynki oświatowe
• Na polu znaleziono skarb! To dzban pełen monet sprzed wieków
• Są jak jedna rodzina. COM w Dubowie obchodził piękny jubileusz

Radni na wezwanie wojewody w 2021 roku nie odpowiedzieli. Zdecydowali, że punkt dotyczący tej kwestii zostanie zdjęty z porządku obrad. 27 kwietnia 2021 roku wojewoda podjął zatem decyzję w sprawie. 

– W związku z bezskutecznym wezwaniem Rady Powiatu w Radzyniu Podlaskim do podjęcia uchwały w sprawie, Wojewoda Lubelski w dniu 27 kwietnia br.,wydał zarządzenie zastępcze stwierdzające wygaśnięcie mandatu radnego Jarosława Ejsmonta. Na przedmiotowe zarządzenie zastępcze przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego – poinformowała Agnieszka Strzępka, rzecznik prasowy wojewody lubelskiego.

Tak też się stało i sprawa trafiła do WSA.

• Firma idzie do sądu przeciwko Orlenowi. Domaga się odszkodowania

Sprawa w sądzie

Radny Ejsmont decyzję wojewody zaskarżył do WSA, bezskutecznie. To nie zakończyło sprawy, bo radny skorzystał z drogi prawnej i wniósł kasację do NSA. Orzeczenie przed tym sądem zapadło 31 stycznia tego roku. „Naczelny Sąd Administracyjny (…) po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. E. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 listopada 2021 r.(...) w sprawie ze skargi J. E. na zarządzenie zastępcze Wojewody Lubelskiego z dnia 27 kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego oddala skargę kasacyjną” – brzmi sentencja wyroku.

W uzasadnieniu wyroku kasacyjnego znajdziemy przytoczone przez NSA przepisy Kodeksu wyborczego, które mówią: „(...) radny nie może prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia powiatu, w którym uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem lub pomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności”.

NSA w uzasadnieniu wyroku stwierdziło m.in.: 

„ (…) należy zgodzić się z Sądem Wojewódzkim, że skarżący jako radny pełnił jednocześnie funkcję Prezesa Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych Sp. z o.o., która to spółka prowadziła działalność gospodarczą z wykorzystaniem mienia powiatu. Wykorzystanie mienia powiatu znajduje potwierdzenie w fakturach VAT wystawionych na rzecz jednostek organizacyjnych Powiatu R. – Zarządu Dróg Powiatowych w R. P. (dwie faktury z 27 grudnia 2019 r., 15 stycznia 2020 r., 30 kwietnia 2020 r. i 8 czerwca 2020 r.) oraz Zespołu Szkół Ponadpodstawowych im. [...] w R. P. (faktury z 31 października 2019 r., 29 listopada 2019 r., 16 grudnia 2019 r., 23 grudnia 2019 r. i 2 stycznia 2020 r.). Niewątpliwie były to świadczenia (usługi i sprzedaż towarów) odpłatne, a środki na ich realizację pochodziły z budżetu powiatu. Wypłacone środki pieniężne stanowiły składnik majątku powiatu. Należy zatem uznać, że skarżący zarządzał spółką, która prowadziła działalność gospodarczą z wykorzystaniem mienia powiatu”.

• Zaginął 50-letni Piotr Adamczyk. Wyszedł na zakupy i nie wrócił

Sąd w uzasadnieniu kasacji wyłuszczył też kwestię, dotyczącą działalności z „wykorzystaniem mienia powiatu”: „(...) W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, że sformułowanie: "wykorzystywanie" odnosi się do wszystkich przypadków korzystania z mienia komunalnego gminy w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, bez względu na to, czy wykorzystanie to ma podstawę prawną czy jest stałe bądź jednorazowe, wreszcie czy jest odpłatne czy też nieodpłatne (...). Nie jest też istotne, czy radny prowadzący działalność gospodarczą, jako jedyny korzysta z mienia komunalnego, czy też korzystają z niego także inne osoby. Wykorzystanie mienia komunalnego jest wystarczającą przesłanką do wygaśnięcia mandatu radnego i nie ma znaczenia, czy przy wykorzystaniu tego mienia komunalnego radny odniósł korzyści, czy też nie”.

W odniesieniu do samego sprawowania mandatu radnego NSA wyjaśnia w powyższym kontekście: 

„(...)Osoba uczestnicząca w procesie podejmowania istotnych rozstrzygnięć dotyczących powiatowej wspólnoty samorządowej nie powinna prowadzić działalności gospodarczej ani zarządzać taką działalnością z wykorzystaniem mienia powiatowego na uprzywilejowanych zasadach. Radny jest osobą zaufania społecznego. Może sprawować swój mandat prawidłowo tylko wówczas, gdy z mandatu nie czerpie, ani nie ma możliwości czerpania korzyści majątkowych czy innych korzyści osobistych. Wykorzystywanie mienia komunalnego powiatu na uprzywilejowanych zasadach w prowadzonej działalności gospodarczej mogłoby podważyć zaufanie wyborców do radnego. W demokracji przedstawicielskiej zaufanie to jest założeniem i warunkiem sine qua non ustroju społecznego (…)".

Co dalej z mandatem

Dyrektor delegatury Krajowego Biura Wyborczego w Białej Podlaskiej, Krzysztof Sadowski informuje, że postanowienie komisarza wyborczego w sprawie mandatu radnego w radzie powiatu radzyńskiego zostanie wydane po otrzymaniu z sądu prawomocnego orzeczenia w sprawie skargi Jarosława Ejsmonta. 

• Kształcą pielęgniarki i ratowników medycznych. Myślą o informatykach
• Radzyń Podlaski: Miasto wymienia uliczne tabliczki
• "Nas na to nie stać, żeby było u nas tak jasno, jak u innych". A jednak finał tej sprawy jest zaskakujący

– W przypadku stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego wybranego w okręgu wyborczym dla wyboru rady gminy w gminie liczącej powyżej 20 tys. mieszkańców oraz mandatu radnego powiatu lub województwa, komisarz wyborczy postanawia o wstąpieniu na jego miejsce kandydata z tej samej listy, który w wyborach uzyskał kolejno największą liczbę głosów, a nie utracił prawa wybieralności – informuj dyrektor Sadowski. – Oznacza to, że nie będzie wyborów uzupełniających do rady powiatu radzyńskiego.

Dyrektor Sadowski wyjaśnia również tryb, w jakim Jarosław Ejsmont z mandatem się rozstaje. – Wygaśnięcie mandatu pana Jarosława Ejsmonta nastąpiło w wyniku naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności, co zostało stwierdzone zarządzeniem zastępczym wojewody lubelskiego z dnia 27 kwietnia 2021 roku, a nie w wyniku zrzeczenia się mandatu. Skargi pana Ejsmonta na zarządzenie wojewody zostały oddalone wyrokami sądów administracyjnych wszystkich szczebli – podkreśla Krzysztof Sadowski.