Biała Podlaska ma kolejny zabytek. To pomnik słynnego ucznia Akademii Bialskiej

Wpisu do rejestru zabytków dokonano na wniosek miasta Biała Podlaska. Jak informuje Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków: „Pomnik Józefa Ignacego Kraszewskiego w Białej Podlaskiej wpisuje się w tradycję XIX-wiecznych monumentów upamiętniających ważne osobistości życia publicznego, które zwykle składały się z rzeźbionego popiersia wybranej osoby i były ustawione na postumencie.”

Wizerunek J.I. Kraszewskiego stoi od lat w pobliżu I LO jego imienia, u zbiegi ulic Warszawskiej i Zamkowej. Miejsce nie jest przypadkowe, nie tylko ze względu na szkołę, której pisarz patronuje. J.I.Kraszewski dzieciństwo i lata młodości spędził na Lubelszczyźnie, a kształcił się m.in. w Akademii Bialskiej, dziś I LO.

Jak informuje wojewódzki konserwator zabytków: 

„  (…) pomnik, został uroczyście odsłonięty 23 września 1928 r. podczas okolicznościowego zjazdu koleżeńskiego absolwentów bialskich szkół średnich. Usytuowany został w centrum miasta na terenie placu szkolnego - ówczesnego Gimnazjum Męskiego oraz w bliskim sąsiedztwie kościoła farnego i parku zamkowego. (…) Inicjatywa wzniesienia pomnika była ściśle związana z upamiętnieniem 300 - lecia powstania Akademii Bialskiej w Białej Podlaskiej (1628-1928) oraz uhonorowania jej wybitnego absolwenta - Józefa Ignacego Kraszewskiego, który pobierał nauki w w/w Akademii - w latach 1822-1826”.

Obecny sposób usytuowania pomnika funkcjonuje od 2002 roku. Aktualnie pomnik jest ustawiony frontem do skrzyżowania ulic Warszawskiej i Zamkowej.

Podstawa pomnika została wykonana z bloków czerwonego piaskowca. Za projekt jej oprawy architektonicznej odpowiada płk Ludwik Bittner, w latach 1920-1930 dowódca 34 pułku piechoty i okresowo dowódca garnizonu w Białej Podlaskiej. „Bittner obok wykształcenia wojskowego – ukończył w Krakowie szkołę podoficerską, był też absolwentem Krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych na wydziale malarstwa i filozofii.” – przypomina WUOZ w Lublinie.

Jeśli chodzi o usytuowane na postumencie popiersie, zostało odlane z brązu. Powstało według projektu Teodora Rygiera, artysty rzeźbiarza, ucznia Hegla i wychowanka Warszawskiej Szkoły Sztuk Pięknych. 

„Rygier osobiście spotkał Kraszewskiego we Florencji w roku 1878, gdzie pisarz przebywał dla podratowania zdrowia. Spotkanie to zaowocowało wykonaniem posągu pisarza siedzącego w fotelu. Rygier uwiecznił również rysy Kraszewskiego w medalionach oraz popiersiu, wykonanych w gipsie. To ostatnie przedstawienie posłużyło w roku 1928 za wzór do odlewu z brązu (sygnowany G[racjan]. J.Chmielewski), który został zamówiony i sporządzony w odlewni Braci Łopieńskich w Warszawie.” – czytamy w komunikacie WUOZ w Lublinie.

Jak podkreśla wojewódzki konserwator zabytków, za wpisem pomnika do rejestru przemawiają nie tylko argumenty historyczne. 

„(…) pomnik jest usytuowany na terenie historycznego układu urbanistycznego Białej Podlaskiej, który jest miejscem upamiętniającym wydarzenie historyczne tj. uroczyści związane z rocznicą 300-lecia założenia Akademii Bialskiej oraz przywołującym działalność wybitnych osobistości lub instytucji.  W tym przypadku działalność Akademii Bialskiej, której tradycje kultywuje dziś I Liceum Ogólnokształcące im. Józefa Ignacego Kraszewskiego w Białej Podlaskiej, jak również honoruje J.I. Kraszewskiego - najbardziej znanego absolwenta tej uczelni.”

Na pomniku znaleźć można krótką inskrypcję z imieniem i nazwiskiem pisarza oraz datami jego urodzin i śmierci.

CZYTAJ TEŻ: