Wywiad Słowa. Stres uruchamia reakcję „walcz albo uciekaj”

Jakie są najważniejsze podstawowe działania, które każdy człowiek powinien podjąć, aby przygotować się na sytuację kryzysową?

Przede wszystkim należy zachować spokój i przygotować plan działania. Obywatele mogą doświadczyć różnych sytuacji kryzysowych, a sposób przygotowania do każdej z nich będzie nieco inny. Możemy mieć do czynienia z brakiem bieżącej wody, energii elektrycznej, ogrzewania lub z awarią systemów płatniczych. Na każdą z tych sytuacji trzeba przygotować się oddzielnie.

Warto zastanowić się, czy w razie kryzysu będziemy mogli udać się do rodziny w innej miejscowości, czy dysponujemy odpowiednim środkiem transportu i czy posiadamy paliwo w samochodzie. Z drugiej strony sprawdźmy, czy my sami możemy komuś pomóc w potrzebie.

Ile sytuacji, tyle możliwych scenariuszy działania. Najważniejsze jest uświadomienie sobie, co niechcianego może nas spotkać, i przygotowanie planu odpowiedniego do konkretnej sytuacji. Nie chcę siać paniki, ale zawsze zachęcam ludzi do samodzielnego i logicznego myślenia.

Co powinno znaleźć się w domowej apteczce i „zestawie ewakuacyjnym” na wypadek nagłego zagrożenia?

W domowej apteczce zawsze powinny znajdować się bandaże, plastry i gazy. Zestawów opatrunkowych nigdy za wiele.

Jakie błędy najczęściej popełniają ludzie w czasie kryzysu i jak można ich uniknąć?

Stres uruchamia reakcję „walcz albo uciekaj”, przez co ludzie działają bez analizy. Świadomość tego mechanizmu i wcześniejsze przygotowanie pozwalają go ograniczyć.

Czy istnieją proste zasady bezpieczeństwa przeciwpożarowego, które każdy powinien wdrożyć w swoim domu już teraz?

Tak. Należy pamiętać o wyłączaniu urządzeń elektrycznych, kiedy wychodzimy z domu. Dobrą praktyką jest także posiadanie w domu gaśnicy oraz umiejętność jej prawidłowego, bezpiecznego użycia.

Jak przygotować dom lub mieszkanie na utratę prądu, wody czy ogrzewania?

Trzeba mieć przygotowane rozwiązania alternatywne, np. zastępcze źródło ogrzewania na paliwa konwencjonalne, agregat prądotwórczy czy zapas wody pitnej. Warto znać metody uzdatniania wody z naturalnych cieków. Do przyrządzania potraw i zagotowania wody wystarczy mała kuchenka turystyczna.

Jeszcze raz powtarzam - trzeba wyobrazić sobie, co może nas spotkać, i zastanowić się, w jaki sposób możemy sobie poradzić. Każdy z nas ma inną sytuację: jedni mieszkają w zabudowie wielorodzinnej, inni w jednorodzinnej, a niektórzy mają zwierzęta gospodarskie, które również potrzebują wody. 

Jakie umiejętności pierwszej pomocy są absolutnym minimum, które powinien znać każdy obywatel?

Podstawą jest umiejętność wykonania opatrunków osłaniających oraz uciskowych. Nieopatrzony krwotok może prowadzić do nagłego zatrzymania krążenia. A skoro mowa o NZK - umiejętność prawidłowego uciskania klatki piersiowej znacząco zwiększa szanse na przeżycie poszkodowanego.

Nie możemy też zapominać o ryzyku hipotermii, która może być przyczyną zgonu. Dlatego należy dbać o komfort termiczny osoby poszkodowanej.

Co strażacy doradzają w kwestii przygotowania psychicznego: czy da się „oswoić” zachowanie w stresie?

Każdy z nas jest inny, ma inną tolerancję na stres i nie da się przewidzieć, kiedy stres „nas pokona”. Niemniej jednak polecam analizowanie faktów, zdobywanie wiedzy i nowych umiejętności oraz trenowanie ich - np. umiejętności rozpalania ognia w środowisku, w którym nie ma suchej rozpałki.

Jak rozpoznać fałszywe informacje krążące w sytuacjach kryzysowych i gdzie szukać sprawdzonych komunikatów?

Polecam stronę NASK, poświęconą tematyce dezinformacji.

Jak zadbać o bezpieczeństwo dzieci i osób starszych w czasie zagrożenia?

Dzieci w stresie zachowują się nieprzewidywalnie - dlatego nie należy tracić ich z pola widzenia. W przypadku osób starszych bez zaburzeń i dysfunkcji należy przygotować zapas leków, które przyjmują na stałe. Osoby starsze z ograniczeniami - ruchowymi, poznawczymi lub innymi - wymagają indywidualnego planu postępowania. Opiekun najlepiej zna możliwości i ograniczenia podopiecznego i powinien dostosować rozwiązania do konkretnej sytuacji.

W jakich sytuacjach absolutnie nie powinno się działać na własną rękę, a kiedy szybka reakcja domowników jest kluczowa?

W przypadku substancji chemicznych i promieniotwórczych zdecydowanie nie powinniśmy działać na własną rękę. Nie należy próbować neutralizować substancji proszkami, octem czy wodą, jeśli nie wiemy, z czym mamy do czynienia.

Natomiast szybka reakcja jest wskazana w przypadku małych pożarów, odłączenia energii elektrycznej w budynku w razie zwarcia lub awarii urządzenia, a także przy zakręceniu głównego zaworu wody lub gazu, jeśli zachodzi taka potrzeba. Zdecydowane działanie będzie konieczne również w stanach zagrożenia życia, przy hipotermii itp.

CZYTAJ TEŻ:

• PKP Intercity zawiesza przesyłki konduktorskie. Reakcja na akty dywersji na torach

• Tragiczny pożar w Radzyniu Podlaskim. Nie żyje 53-latek [ZDJĘCIA]

• Stracił ponad 65 tys. zł na fałszywych inwestycjach

• Gmina Zalesie. Pomóżmy zorganizować mikołajki dla dzieci