Joanna Danielewicz
Program SAFE (Security Action for Europe), to unijny instrument finansowy (opiewający na 150 mld euro) stworzony z inicjatywy Polski, mający na celu wzmocnienie obronności UE i dozbrojenie państw członkowskich w obliczu zagrożenia ze strony Rosji. Program oferuje nisko oprocentowane pożyczki (nie dotacje) z 10-letnim odroczeniem spłaty i 45-letnim okresem spłaty. Polska jest głównym inicjatorem i największym beneficjentem, planującym uzyskać wsparcie na m.in. systemy artyleryjskie, obronę przeciwlotniczą i drony.
Prezydent zawetował przyjętą przez parlament ustawę w sprawie SAFE, wskazując na ryzyko wieloletniego zadłużenia, ograniczenia w swobodzie zakupów uzbrojenia poza obszarem kwalifikowalnym, warunkowość polityczną oraz ryzyko nadmiernego wpływu instytucji UE na polskie decyzje obronne. Wyszedł z pomysłem finansowania wzmacniania bezpieczeństw kraju z funduszy wygospodarowanych przez Narodowy Bank Polski (tzw. SAFE 0 proc.)
Tymczasem skutkiem prezydenckiego weta jest wypadniecie z tego mechanizmu ponad 7 mld zł dla służb podległych MSWiA – Policji, Straży Granicznej czy SOP, ale też na zadania infrastrukturalne. – Ustawa była potrzebna jedynie do tego, by fundusze BGK, które mają to realizować, mogły przeznaczać te pieniądze na cele inne niż wynikające z ustawy o obronie ojczyzny - np. cywilne, czy zabezpieczenie granic – wyjaśniał na portalu money.pl Piotr Arak, główny ekonomista VeloBanku, dodając, że po wecie prezydenta, środki przyznane przez UE mogą być wykorzystane jedynie na zadania militarne.
Rząd zapewnia, że znajdzie sposób, by w programu SAFE skorzystały tak służby podległe MSWiA, jak i infrastruktura w kraju. Te ostatnie zadania są też istotne dla lokalnych samorządów, bo takie inwestycje, choć miałyby powstać na potrzeby wojskowości, to wykorzystywane byłyby na co dzień przez cywilów.
Jaka szansa dla Białej Podlaskiej?
Prezydent Michał Litwiniuk w wywiadzie dla TVP3 Lublin mówi o szansach dla garnizonu wojskowego zlokalizowanego na ternie miasta. - Ten komponent na systemy wsparcia i pola walki szacowany jest na około 32 mld zł. Z tych środków ma m.in. pochodzić najnowocześniejsze wyposażenie dywizyjnego ośrodka szkoleniowego w Białej Podlaskiej właśnie, dzięki któremu można sfinansować najnowocześniejsze symulatory czy systemy wirtualnego pola walki. Czyniąc tym samym Białą Podlaską i jej garnizon już nie tylko hubem obronności, ale także centrum technologicznym – mówi prezydent Litwiniuk.
Zwraca też uwagę na finansowanie infrastruktury, które SAFE zaproponowany przez rząd zakładał.
- Takie środki z SAFE gwarantują np. finansowanie nowoczesnej bocznicy kolejowej, czy budowę kolejowego połączenia Białej Podlaskiej z Lublinem, poprzez budowę nitki, której nie ma, a która powinna powstać komunikując Białą Podlaską z Parczewem. Wreszcie budowa infrastruktury drogowej, która potrzebuje wzmocnienia dla zwiększenia nośności pod lawety przewożące najcięższy sprzęt wojskowy, ale jednocześnie są to inwestycje, które sprzyjają lokalnej gospodarce i komfortowi życia regionu – wylicza Michał Litwiniuk.
Wskazuje, że środki z SAFE pracowałyby również na rozwój gospodarczy miasta. - Te ogromne środki trafią przecież także do lokalnych przedsiębiorców, rozwijając takie sektory przemysłu, przedsiębiorczości jak budownictwo, logistyka, ICT. Dlatego mocno trzymamy kciuki, żeby mimo weta pana prezydenta, polski rząd wykonał te zadania, chociaż weto pana prezydenta, jak słyszymy, zredukuje środki, które mogły trafić do także obecnych w Białej Podlaskiej i regionie, innych rodzajów służb mundurowych, jak Policji, Straży Granicznej, czy na przykład Służby Ochrony Kolei.
Prezydent Białej Podlaskiej apeluje, jako samorządowiec, o pozostawienie spraw wagi państwowej poza sporem.
- Zdrowy rozsądek podpowiada, żeby tam, gdzie możemy rozwijać polską obronność i naszą społeczną, także infrastrukturalną odporność, po prostu nie wsadzajmy kija w szprychy, bo leży to w interesie nas wszystkich, a my na wschodzie Polski tę świadomość zagrożeń mamy wyraźną – dodaje Michał Litwiniuk.
Minister gwarantuje wojsku rozwój
Pieniądze z programu SAFE z pewnością trafią do wojska. 18 marca w garnizonie 18. Batalionu Rozpoznawczego w Białej Podlaskiej, gościł wicepremier i minister obrony, Władysław Kosiniak-Kamysz. - Ministerstwo Obrony Narodowej bardzo mocno zainwestowało tutaj w Białą Podlaską, w garnizon, w rozwój 18 Dywizji Zmechanizowanej. Ukończono już inwestycje za 360 milionów zł. Oddano niedawno budynek koszarowo-biurowy, budowane są kolejne koszarowce, magazyny. Powstaje cała infrastruktura związana z akomodacją, ale również z procesem podnoszenia kwalifikacji umiejętności z przechowywaniem i serwisowaniem sprzętu. To wszystko się dzieje tutaj, w bardzo ważnym miejscu w Polsce, w terenach przygranicznych, które wymagają największej wrażliwości, największych inwestycji - mówił wicepremier odpowiedzialny w rządzie za obronność.
Jak informuje MON: „Omówiono plany rozwoju batalionu oraz wzmacniania jego zdolności operacyjnych w regionie. Poruszono także kwestie modernizacji technicznej oraz podnoszeniu gotowości bojowej jednostki.”. - Rozmawialiśmy o modernizacji polskiej armii, oczekiwania polskich żołnierzy są, żeby sprzęt dochodził jak najszybciej, żeby tego sprzętu było jeszcze więcej, żeby było indywidualne wyposażenie żołnierzy. Chcemy inwestować nie tylko w sprzęt, ale także w infrastrukturę – w tym w kompleksy sportowo-szkoleniowe oraz strzelnice w Białej Podlaskiej. Wsparcie Unii Europejskiej może znacząco przyspieszyć te inwestycje. Będę podejmował wszystkie niezbędne decyzje, aby zwiększyć ilość nowoczesnego sprzętu w polskich jednostkach w możliwie najkrótszym czasie – mówił na spotkaniu z żołnierzami w Białej Podlaskiej minister MON.
Czytaj też:
Napisz komentarz
Komentarze