„Czuję rozpieranie w głowie”
Określenie „rozpieranie w głowie” pacjenci często wykorzystują do opisania dolegliwości, które z ich perspektywy trudno jednoznacznie nazwać bólem. Z medycznego punktu widzenia takie odczucie jest najczęściej związane z obrzękiem błony śluzowej nosa i zatok przynosowych, który prowadzi do zaburzenia wentylacji zatok oraz utrudnienia odpływu wydzieliny. Gromadząca się wydzielina, w połączeniu z miejscowym stanem zapalnym, powoduje wzrost ciśnienia w obrębie zatok, co pacjent interpretuje jako uczucie pełności, ciężaru lub właśnie „rozpierania” [1].
Charakterystyczne dla tego objawu jest jego nasilanie się przy pochylaniu głowy, zmianie pozycji ciała lub przy gwałtownych ruchach, co wynika ze zmiany rozkładu ciśnienia i przemieszczania się wydzieliny w zatokach. Pacjenci często zwracają uwagę, że dolegliwości są bardziej odczuwalne w okolicy czoła, nasady nosa, policzków lub oczodołów, co odpowiada anatomicznemu położeniu poszczególnych zatok przynosowych. W przeciwieństwie do bólu napięciowego głowy, uczucie rozpierania nie ma zwykle charakteru „opaski” obejmującej całą głowę i rzadziej wiąże się z nadwrażliwością na światło czy dźwięki [1,2].
Z punktu widzenia lekarza taki sposób opisu jest istotną wskazówką diagnostyczną, ponieważ pozwala odróżnić zapalenie zatok od innych częstych przyczyn bólu głowy, np. migreny. W połączeniu z innymi objawami, takimi jak utrzymujący się katar, uczucie niedrożności nosa czy pogorszenie węchu, „rozpieranie w głowie” wpisuje się w obraz kliniczny zapalenia zatok przynosowych i pomaga ukierunkować dalsze postępowanie diagnostyczne i lecznicze [2].
„Boli mnie głowa, ale inaczej niż zawsze”
Pacjenci z zapaleniem zatok często podkreślają, że odczuwany ból głowy różni się od tego, którego doświadczali wcześniej. Opisują go jako głębszy, bardziej zlokalizowany i ściśle powiązany z okolicą czoła, nasady nosa, policzków lub oczodołów. Z medycznego punktu widzenia taki charakter bólu wynika z toczącego się stanu zapalnego w obrębie zatok przynosowych oraz podrażnienia struktur sąsiadujących z ich ścianami, co odróżnia go od bólu napięciowego czy migrenowego [1].
W przeciwieństwie do migreny ból zatokowy rzadko ma charakter pulsujący i nie towarzyszą mu objawy neurologiczne, takie jak aura, nadwrażliwość na światło czy dźwięki. Z kolei w odróżnieniu od bólu napięciowego nie obejmuje on całej głowy, lecz ma tendencję do nasilenia w określonych punktach twarzy i czaszki. Charakterystyczną cechą jest również zależność bólu od pozycji ciała – jego nasilenie przy pochylaniu się do przodu lub przy gwałtownych ruchach głowy, co wiąże się ze zmianami ciśnienia i przemieszczaniem się wydzieliny w zatokach [1,2].
„To nie jest zwykły katar”
W przebiegu zapalenia błony śluzowej nosa i zatok przynosowych dochodzi do obrzęku błony śluzowej oraz zaburzenia wentylacji zatok, co utrudnia prawidłowy odpływ wydzieliny. W efekcie może ona stawać się bardziej gęsta i zalegać zarówno w jamie nosa, jak i w zatokach, a część wydzieliny może spływać po tylnej ścianie gardła, powodując odchrząkiwanie lub uczucie dyskomfortu w gardle.
Katar, który jest gęsty, utrzymuje się przez dłuższy czas i współistnieje z innymi objawami, takimi jak ból głowy czy uczucie ucisku w obrębie twarzy, wpisuje się w obraz kliniczny zapalenia zatok przynosowych, co pozwala zastosować odpowiednie leczenie [1,2].
„Mam wrażenie ciągłego ucisku w twarzy”
Pacjenci z zapaleniem zatok często lokalizują uczucie ucisku w konkretnych obszarach twarzy. Dla lekarza taka lokalizacja ma istotne znaczenie diagnostyczne, ponieważ może wskazywać, które zatoki przynosowe są objęte stanem zapalnym [1].
W zależności od lokalizacji zapalenia pacjenci najczęściej zgłaszają:
- Zatoki szczękowe: uczucie ucisku lub ciężaru w okolicy policzków, często jednostronnie, niekiedy promieniujące w kierunku górnych zębów; dolegliwości te bywają mylnie związane z problemami stomatologicznymi.
- Zatoki czołowe: ucisk zlokalizowany w obrębie czoła, nad brwiami, który może nasilać się przy pochylaniu głowy.
- Zatoki sitowe: uczucie ucisku w okolicy nasady nosa, pomiędzy oczami lub w głębi oczodołów; pacjenci często opisują ten dyskomfort jako trudny do jednoznacznego umiejscowienia.
- Zatoki klinowe: mogą powodować trudny do zlokalizowania ucisk w głębi twarzy lub za oczami; pacjenci mają zwykle trudność z precyzyjnym opisem tych dolegliwości.
Taki sposób opisu objawów przez pacjenta ułatwia powiązanie subiektywnych odczuć z anatomią zatok przynosowych i stanowi ważny element wywiadu w diagnostyce zapalenia zatok.
Pozwala też lekarzowi rozpoznać u osoby dorosłej ostre, niepowikłane zapalenie zatok przynosowych. W takiej sytuacji postępowanie lecznicze opiera się na lekach posiadających udokumentowane wskazanie w tej jednostce chorobowej.
W przebiegu zapalenia błony śluzowej nosa i zatok przynosowych dochodzi do obrzęku błony śluzowej oraz utrudnienia odpływu wydzieliny z zatok. To właśnie zalegająca wydzielina i toczący się stan zapalny odpowiadają za objawy opisywane przez pacjentów, takie jak gęsty katar, niedrożność nosa, ból głowy czy uczucie ucisku w obrębie twarzy. W leczeniu ostrych, niepowikłanych stanów zapalnych zatok przynosowych u dorosłych stosowany jest lek roślinny Sinupret® extract. Zawiera on suchy wyciąg złożony pięciu roślin leczniczych: korzenia goryczki, kwiatu pierwiosnka, ziela szczawiu, kwiatu bzu czarnego oraz ziela werbeny. Składniki leku wpływają na proces zapalny w obrębie błony śluzowej nosa i zatok oraz wspomagają naturalny mechanizm oczyszczania dróg oddechowych, co sprzyja usuwaniu wydzieliny z zatok. W badaniu klinicznym wykazano, że stosowanie Sinupret® extract u pacjentów z ostrym wirusowym zapaleniem zatok przynosowych prowadziło do istotnej poprawy w porównaniu z placebo, a złagodzenie objawów choroby następowało średnio o około dwa dni wcześniej [3].
To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania i tylko wtedy, gdy jest to konieczne. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
[1]. Magdalena Wiercińska, Zapalenie zatok przynosowych: przyczyny, objawy i leczenie, Medycyna Praktyczna, 2022 [dostęp online 23.01.2026]
[2]. Magdalena Arcimowicz, Wytyczne dotyczące postępowania diagnostyczno-terapeutycznego w zapaleniu błony śluzowej nosa i zatok przynosowych u dorosłych i dzieci, Lekarz POZ 4/2025 (Termedia), 2025 [dostęp online 23.01.2026]
[3]. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sinupret extract
Nazwa produktu leczniczego: Sinupret extract, tabletki drażowane. Skład: 1 tabletka drażowana zawiera 160 mg suchego wyciągu złożonego z korzenia goryczki, kwiatu pierwiosnka, ziela szczawiu, kwiatu bzu czarnego, ziela werbeny. Postać farmaceutyczna: Tabletka drażowana. Wskazania do stosowania: Roślinny produkt leczniczy wskazany do stosowania u dorosłych w leczeniu ostrych niepowikłanych stanów zapalnych zatok przynosowych (ostrego niepowikłanego zapalenia błony śluzowej nosa i zatok przynosowych) z objawami takimi jak katar, niedrożność nosa, ból głowy, ból lub uczucie rozpierania twarzy. Podmiot odpowiedzialny: Bionorica SE, 92308 Neumarkt, Niemcy. Informacji o leku udziela: Bionorica Polska Sp. z o.o., ul. Hrubieszowska 6B, 01-209 Warszawa
