NFZ zajrzy szpitalom w kolejki. Żeby pomóc pacjentom znaleźć krótszą

Pacjenci czekający na operację kolana, cieśni nadgarstka czy przepukliny muszą przygotować się na ważną zmianę. Od 1 października NFZ zacznie centralnie monitorować kolejki do 15 rodzajów zabiegów. Zamiast informacji przekazywanych raz w miesiącu Fundusz będzie miał dostęp do harmonogramów prowadzonych na bieżąco.

Zmiana wynika z rozporządzenia ministra zdrowia z sierpnia 2026 r. Placówki wykonujące objęte nim świadczenia będą prowadziły harmonogramy przyjęć w udostępnianej przez NFZ aplikacji Kolejki Centralne, czyli AP-KOLCE.

NFZ zobaczy kolejki na bieżąco

To istotna różnica w stosunku do obecnego sposobu raportowania. Harmonogramy dotyczące objętych zmianą świadczeń są obecnie prowadzone w systemach własnych placówek, a informacje trafiają do NFZ raz w miesiącu.

Od 1 października harmonogramy mają być prowadzone w czasie rzeczywistym w AP-KOLCE. Placówki mogą również połączyć własne systemy z usługą sieciową NFZ, dzięki czemu wprowadzane przez nie zmiany będą automatycznie przekazywane do centralnego systemu.

NFZ zobowiązał świadczeniodawców, aby do 30 września wprowadzili do AP-KOLCE dane wszystkich osób oczekujących na objęte zmianą świadczenia według stanu na ten dzień. Ostatnie miesięczne sprawozdanie przesyłane dotychczasowym sposobem będzie dotyczyło września.

Żeby szybciej wykonać zabieg

System ma także pomagać w wykrywaniu sytuacji, w których ta sama osoba jest zapisana na tę samą procedurę w kilku placówkach jednocześnie. Takie wielokrotne zapisy mogą zawyżać statystyki i utrudniać ocenę faktycznej długości kolejki.

Z punktu widzenia pacjenta najważniejsze jest jednak coś innego: centralne dane mają ułatwić znalezienie szpitala, w którym konkretny zabieg można wykonać szybciej.

Pacjenci znajdujący się w systemie mają również otrzymywać SMS-y przypominające o terminie zabiegu.

Te zabiegi obejmie nowy system

Centralne harmonogramy obejmą 15 procedur. Na liście znalazły się m.in. koronarografia oraz wszczepienie lub wymiana rozrusznika jedno- i dwujamowego.

Zmiana dotyczy również implantacji neurostymulatora mózgu i wszczepienia albo wymiany stymulatora nerwu błędnego.

Dużą część wykazu stanowią zabiegi ortopedyczne. Chodzi o artroskopię leczniczą stawu kolanowego, artroskopową rekonstrukcję więzadeł krzyżowych, plastykę więzadeł pobocznych kolana, leczenie operacyjne cieśni nadgarstka oraz operacje palucha koślawego.

Na liście są ponadto usunięcie migdałków podniebiennych, zabiegi na przegrodzie nosowej, termolezja i blokady, operacje przepukliny pachwinowej oraz usunięcie żylaków kończyny dolnej.

Czy pacjent szybciej znajdzie wolny termin?

Z punktu widzenia pacjenta najważniejsze może być nie samo stworzenie centralnej bazy, lecz możliwość uzyskania dokładniejszych informacji o rzeczywistych kolejkach.

Jeżeli NFZ otrzymuje informacje raz w miesiącu, sytuacja w konkretnej placówce może się zmienić, zanim dane zostaną zaraportowane. Prowadzenie harmonogramów w czasie rzeczywistym daje Funduszowi znacznie bardziej aktualny obraz liczby oczekujących.

Nie oznacza to jednak automatycznie, że od 1 października skrócą się same kolejki. Zmiana dotyczy przede wszystkim sposobu ich ewidencjonowania i raportowania. Może natomiast ułatwić ocenę, gdzie dostępność danego świadczenia jest większa, a gdzie pacjenci czekają dłużej.

Centralny system może być także narzędziem pozwalającym dokładniej ocenić skalę problemu z kolejkami i reagować tam, gdzie czas oczekiwania jest szczególnie długi.

Od stycznia lista będzie jeszcze dłuższa

Październikowa zmiana nie kończy reformy raportowania kolejek. Od 1 stycznia 2027 r. świadczeniodawcy będą musieli prowadzić i raportować kolejne wyodrębnione harmonogramy.

Obejmą one m.in. endoskopowe zabiegi jelita, wycięcie pęcherzyka żółciowego, zabiegi endoskopowe i przezskórne trzustki, endoskopowe zabiegi przełyku i żołądka oraz operacje kręgosłupa z zastosowaniem implantów. Łącznie NFZ wskazał dziesięć kolejnych grup procedur.

Dla pacjentów kluczowe będzie więc to, czy centralizacja danych przełoży się nie tylko na dokładniejsze statystyki NFZ, ale również na łatwiejsze znalezienie placówki z krótszym terminem oczekiwania. Od października Fundusz będzie miał do tego znacznie bardziej aktualne dane niż obecnie.