Terespol: Tu jest granica praw człowieka

Inicjatywa powstała dzięki współpracy Amnesty International, Fundacji Nasz Wybór, Fundacji Polska Gościnność, Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, Migrant Info Point, Stowarzyszenia Homo Faber, Stowarzyszenia Interwencji Prawnej oraz Stowarzyszenia Nomada i Uchodźcy.info. - Celem akcji jest zwrócenie uwagi na cały czas trwające zjawisko nie przyjmowania wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej na przejściu granicznym w Terespolu. Billboard został postawiony dlatego, że na tamtejszym przejściu granicznym cudzoziemcy przybywający do Polski chcą złożyć wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej i najczęściej tam Straż Graniczna odmawia przyjęcia wniosków – wyjaśnia Jacek Białas prawnik Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka.

Dodaje, że fundacji znane są cztery skargi dotyczące sytuacji w Terespolu, wniesione do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, które zostały zakomunikowane polskiemu rządowi przez tenże trybunał. -  Wnieśliśmy też cztery skargi dotyczące sytuacji na przejściu granicznym w Medyce. Skargi dotyczą właśnie nie przyjmowania wniosków o udzielenie ochrony i odsyłania cudzoziemców z powrotem na Białoruś – wyjaśnia Jacek Białas.

Przyznaje też, że uchodźcy skarżą się na to, iż Straż Graniczna ignoruje deklarowaną przez nich chęć ubiegania się o ochronę międzynarodową. - W 2015 r. po próbie złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej w Terespolu  władze białoruskie zatrzymały tadżycką opozycjonistkę Shabnam Khudoydodova i przetrzymywały ją w areszcie śledczym przez osiem miesięcy w celu ekstradycji do Tadżykistanu, dopiero międzynarodowa presja spowodowała jej zwolnienie i umożliwienie wjazdu do Polski – przypomina prawnik Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka.

Informuje również, że w okresie styczeń - wrzesień 2019 r. na granicy polsko - białoruskiej w Terespolu wydano 20 547 odmów wjazdu, z czego 15 507 dotyczyło obywateli Rosji. - W tym samym okresie SG przyjęła w Terespolu 368 wniosków o udzielenie ochrony – przedstawia dane Jacek Białas. Podkreśla też, że Helsińska Fundacja Praw Człowieka ma wątpliwości, co do prowadzonej przez straż graniczną weryfikacji uchodźców. - Wielu cudzoziemców, z którymi rozmawialiśmy, opowiada nam, że wyraźnie prosili o udzielenie ochrony międzynarodowej, a jednak Straż Graniczna nie przyjęła ich wniosków. SG twierdzi, że cudzoziemcy nie proszą o udzielenie ochrony, tylko podają ekonomiczne cele wjazdu, jednak z orzecznictwa polskich sądów wynika, że notatki służbowe z takich rozmów nie spełniają warunków prawnych – podkreśla Jacek Białas.

Zaznacza też, że skargi złożone do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka dotyczą zbiorowego wydalenia, które jest prawnie zakazane. - Naszym zdaniem sytuacja w Terespolu to zbiorowe wydalenie, ma ono miejsce bez szczegółowego indywidualnego postępowania, jednak dopiero wyrok ETPC wskaże ostatecznie, czy zarzut się potwierdzi – stwierdza prawnik z Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka. - Wydaje się, że zmiana sytuacji nie nastąpi szybko. Oczekujemy na wyrok ETPC w sprawach dotyczących odmów wjazdu i mamy nadzieję, że one spowodują zmiany – przyznaje Jacek Białas.

Cały artykuł przeczytacie w papierowym i elektronicznym wydaniu Słowa Podlasia, z 31 grudnia