Co dawniej u nas jadano?

Wydawnictwo powstało w ramach projektu Kulinarne Dziedzictwo Południowego Podlasia, zrealizowanego przez Radzyńskie Stowarzyszenie Inicjatyw Edukacyjnych, działające przy Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych im. Jana Pawła II w Radzyniu Podlaskim.

Dobrym duchem projektu była Jolanta Bilska, członek zarządu stowarzyszenia, a jego efekty ukazały się w druku w grudniu ubiegłego roku. Inicjatywa ta ma na celu ocalenie części niematerialnego dziedzictwa południowego Podlasia, szczególnie z powiatu radzyńskiego.

– Publikacja wynikła z wewnętrznej potrzeby. Zmieniają się upodobania i zwyczaje żywieniowe Polaków. W związku z tym postanowiłam ocalić przepisy babci czy prababci. Już nie przygotowuje się pewnych potraw, zanika pamięć o nich. Pomyślałam, że bez względu na to, czy ktoś będzie gotował z tych przepisów, czy nie, to może chociaż przetrwają nazwy tych potraw – mówi Jolanta Bilska.

Projekt powstawał pod patronatem Instytutu Kulturoznawstwa UMCS w Lublinie, którego szkołą partnerską jest ZSP. – Wsparła nas dr Katarzyna Smyk, która sprawowała pieczę nad całością, udzielała cennych rad podczas zbierania materiałów, napisała słowo wstępne. Była konsultantem, a jej uwagi były niezwykle cenne – wyjaśnia Bilska.

Meritum projektu to odpowiedź na pytanie: co u nas dawniej jadano? Odpowiedzi szukała młodzież z gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych. – Zachęciłam młodzież, by porozmawiała z dziadkami, starszymi sąsiadami. Chciałam, aby młodzi ludzie poczuli, że tradycja jest ważna – dodaje. Przez dwa jesienne miesiące – październik i listopad – młodzi ludzie rozmawiali z dziadkami, rodzicami, sąsiadami i zapisywali zapomniane już przepisy.

Zamieszczone w publikacji przepisy na potrawy pochodzą z Radzynia Podlaskiego, Białej, Bezwoli, Branicy Radzyńskiej, Branicy Suchowolskiej, Derewicznej, Drelowa, Leszkowic, Ossowy, Polskowoli, Przegalin Małych, Turowa, Siedlanowa, Soból, Szóstki, Wohynia, Woli Osowińskiej. Okazuje się, nie bez znaczenia jest miejscowość, z której potrawa pochodzi. Na przykład hołojec – rodzaj barszczu na zimo – pochodzi z Woli Osowińskiej i znany był we wsiach od strony Łukowa.

Aneta Franczuk

Więcej w papierowym i elektronicznym wydaniu Słowa nr 6.