Tuczna. Ruszył projekt za 5 milionów złotych! [GALERIA ZDJĘĆ, FILMIK]

W piątek, 12 czerwca, oczy mieszkańców regionu zwrócone były na Tuczną. To właśnie tego dnia odbyło się oficjalne, uroczyste otwarcie placówki, która symbolizuje początek nowego rozdziału w historii gminy. Wydarzenie to zwieńczyło miesiące intensywnych przygotowań, ale jednocześnie otworzyło drzwi do realizacji gigantycznego, trzyletniego projektu. Inicjatywa o łącznej wartości około 5 milionów złotych jest współfinansowana przez Urząd Marszałkowski Województwa Lubelskiego ze środków europejskich. Dla tak urokliwej, ale i borykającej się z własnymi wyzwaniami gminy wiejskiej, to potężny zastrzyk gotówki, który ma przynieść realną zmianę w codziennym życiu setek rodzin.

Koniec z piętnem "opieki społecznej". Nowa filozofia wsparcia

Przez dekady instytucje typu GOPS kojarzyły się opinii publicznej jednoznacznie – z doraźną pomocą finansową lub rzeczową dla osób w kryzysie ubóstwa, bezrobocia czy uzależnień. Nowo powstałe Centrum Usług Społecznych w Tucznej całkowicie zrywa z tym stereotypem i zdejmuje z pomocy społecznej dotychczasowe odium.
Jak wyjaśnia dyrektor nowej instytucji, Monika Czubla, kluczowym celem CUS jest radykalne rozszerzenie oferty oraz wyjście poza sztywne, dotychczasowe ramy prawne i administracyjne. 

– Nasza instytucja kieruje swoje działania do szerokiego grona  mieszkańców gminy. Nie ograniczamy się wyłącznie do osób, które do tej pory kwalifikowały się do wsparcia na podstawie kryterium dochodowego. Chcemy, aby CUS był miejscem otwartym, nowoczesnym i odpowiadającym na realne, codzienne potrzeby każdego człowieka – od malucha po seniora – podkreśla dyrektor Monika Czubla.

Decyzja o przekształceniu struktur urzędowych nie zapadła za biurkiem w oparciu o czystą teorię. Cały proces został poprzedzony rzetelnymi badaniami socjoterapeutycznymi, analizami środowiskowymi oraz bezpośrednimi konsultacjami z lokalną społecznością. To sami mieszkańcy Tucznej w ankietach i rozmowach wskazali, czego najbardziej brakuje im w regionie i jakiego rodzaju wsparcia oczekują od lokalnego samorządu. Na tej podstawie uszyto projekt „na miarę”.

Na ratunek zdrowiu psychicznemu

Projekt został rozłożony na precyzyjnie zaplanowane fazy. Podczas uroczystego otwarcia wójt gminy Tuczna, Zygmunt Litwiniuk, nie krył dumy z faktu, że pierwszy, niezwykle wymagający etap logistyczny został pomyślnie sfinalizowany. Obiekt, w którym mieści się CUS, przeszedł gruntowną modernizację i adaptację. Został w pełni przystosowany do standardów nowoczesnej instytucji publicznej, pozbawionej barier architektonicznych.
Teraz gmina płynnie wchodzi w drugi etap, czyli realne uruchamianie konkretnych, zaplanowanych w budżecie usług. Na pierwszy ogień poszły działania, których potrzeba wdrożenia okazała się najbardziej paląca. Samorząd podpisał już kompleksowe umowy na realizację pierwszej części zadań, obejmujących realizację działań arteterapeutycznych, rehabilitacyjnych, aktywizujących oraz realizację programów edukacyjno-społecznych z zakresu aktywności fizycznej i promocji zdrowia.
Włodarz gminy zwraca uwagę na bardzo ważny kontekst społeczny, który zdeterminował strukturę wydatków w projekcie.

 – Potrzeba uruchomienia profesjonalnych usług psychologicznych w naszej gminie jest wręcz ogromna. Ostatnie lata, a w szczególności trauma i izolacja związane z pandemią COVID-19, odcisnęły bardzo bolesne piętno na kondycji emocjonalnej nas wszystkich. Te problemy dotykają w równym stopniu mieszkańców wielkich aglomeracji, jak i terenów wiejskich. Ludzie bardzo często czują się zagubieni, samotni, przytłoczeni rzeczywistością. Coraz częściej potrzebują po prostu rozmowy z fachowcem, ukierunkowania, terapii czy porady specjalisty. CUS ma im to zapewnić na wyciągnięcie ręki, bezpłatnie i bez konieczności szukania pomocy w odległych miastach – tłumaczy wójt Zygmunt Litwiniuk. 

W ramach wsparcia społecznego mieszkańcy oprócz usług psychologa będą mogli skorzystać z usług psychiatry, prawnika, specjalisty ds. uzależnień i dietetyka. W CUS świadczone będzie też poradnictwo z zakresu przemocy domowej. 
Co ciekawe, realizacją tego zadania zajmie się specjalnie powołane w tym celu konsorcium partnerskie. Połączone siły sektora publicznego i ekonomii społecznej mają zagwarantować najwyższą jakość usług. W skład konsorcjum, obok Centrum Usług Społecznych, weszły: Spółdzielnia Socjalna „Wspólna Chata” oraz podmiot Bio Natura Tuczna. Taka synergia działań ma przynieść wymierne korzyści i pozwolić na elastyczne reagowanie na kryzysy wewnątrz lokalnej społeczności.

Obejrzyj galerię zdjęć z otwarcia CUS w Tucznej:

Aktywizacja zamiast samotności

W polskim społeczeństwie, zwłaszcza w mniejszych gminach, postępuje proces starzenia się demograficznego. Seniorzy to grupa mieszkańców, która w sposób szczególny narażona jest na wykluczenie społeczne, alienację, poczucie bezużyteczności oraz depresję. Projekt CUS w Tucznej rzuca rękawicę tym problemom, przygotowując atrakcyjny program aktywizacji dedykowany najstarszym mieszkańcom. Pierwsze namacalne efekty nowej polityki senioralnej można było zaobserwować już w trakcie dnia otwartego placówki. Pilotażowym wsparciem objęto na start grupę 30 seniorów z terenu gminy. Stali się oni pierwszymi beneficjentami funduszy unijnych i wzięli udział w specjalistycznych zajęciach z zakresu terapii zajęciowej.
To jednak dopiero wierzchołek góry lodowej. W ciągu najbliższych trzech lat program dla seniorów ma rozwinąć skrzydła. W harmonogramie działań przewidziano m.in.:regularne, rozwijające pasję warsztaty oraz zajęcia muzyczne, wielokierunkowe wyjazdy o charakterze edukacyjnym i kulturalnym, systematyczne, prozdrowotne wycieczki na basen i zajęcia zorganizowane w wodzie. Co niezwykle istotne z punktu widzenia logistyki i finansów osób starszych – z których wiele mieszka w mniejszych koloniach lub zmaga się z ograniczeniami ruchowymi – gmina w ramach projektu zapewnia całkowicie darmowy i bezpieczny transport na wszystkie planowane wydarzenia, warsztaty i wyjazdy rekreacyjne. Wykluczenie transportowe przestaje być barierą w dostępie do kultury, sportu i integracji. 
- Wsparciem zostaną objęte też dzieci szkolne i młodzież a także osoby niepełnosprawne. – W zakresie wsparcia dzieci i młodzieży będą to usługi takie jak: psycholog dzieciecy, pedagog, logopeda, program edukacyjno-społeczny dla dzieci realizowany na basenie, arteterapia z wykorzystaniem tańca, muzyki i zajęć manualnych, zajęcia sensoryczne. Rodzice będą mogli wziąć udział w treningach opiekuńczo-wychowawczych i razem z dziećmi w piknikach edukacyjno-rodzinnych – wylicza Monika Czubla. Z kolei osoby niepełnosprawne będą mogły skorzystać z usługi asytenta osoby z niepełnosprawnością.

Budowanie nowej tożsamości gminy

Centrum Usług Społecznych w Tucznej ma ambitne zadanie: zintegrować lokalną społeczność, scalić więzi międzypokoleniowe i stać się bezpieczną przystanią dla każdego, kto znajdzie się na życiowym zakręcie, bądź po prostu szuka przestrzeni do osobistego rozwoju. Oferując profesjonalne, szeroko zakrojone i powszechnie dostępne wsparcie, placówka staje się jednym z najważniejszych punktów na mapie instytucjonalnej regionu.
Inwestycja warta 5 milionów złotych to nie tylko nowe biurka, odnowione ściany czy opłacone faktury dla podwykonawców. To przede wszystkim długofalowa inwestycja w kapitał ludzki mieszkańców gminy Tuczna. Trzyletni plan zakłada, że wypracowane w tym czasie standardy i mechanizmy współpracy partnerskiej wejdą w krew lokalnego samorządu i będą procentować przez długie dekady.