Zapalenie krtani – zmora nauczycieli

Rodzaje zapalenia krtani

Zapalenie krtani to stan zapalny błon śluzowych górnych dróg oddechowych, a dokładniej fałdów głosowych i otaczających tkanek. Ze względu na czas trwania objawów ze strony układu oddechowego zapalenie krtani dzieli się na [2]:

• ostre – zapalenie krtani trwa poniżej 3 tygodni. U nauczycieli spowodować je może przede wszystkim nadużywanie głosu, ale także zakażenie (najczęściej wirusowe) lub czynniki drażniące (np. dym papierosowy),
• przewlekłe – zapalenie krtani trwa dłużej niż 3 tygodnie. Najczęściej jest to następstwo zapalenia ostrego.

Zapalenie krtani można także podzielić z uwagi na lokalizację stanu zapalnego. Wyróżnia się m.in. podgłośniowe zapalenie krtani i nadgłośniowe zapalenie krtani. Ostre podgłośniowe zapalenie krtani najczęściej wywołują wirusy i dotyczy ono głównie dzieci [3].

Zapalenie krtani – przyczyny

Podrażnienie krtani i wystąpienie obrzęku błony śluzowej u nauczycieli często powoduje nadmierna eksploatacja głosu. Pozostałe przyczyny chorób krtani takich jak zapalenie to [2,4]:

• czynniki zakaźne (nawracające infekcje, przewlekłe zapalenie zatok),
• substancje drażniące (np. tytoń, alkohol),
• przekrwienie górnych dróg oddechowych,
• tor oddychania przez usta.

Czy zapalenie krtani jest zaraźliwe? Wszystko zależy od przyczyny dolegliwości. Ostre zapalenie nagłośni wywołane przez wirusy lub bakterie, rzeczywiście jest zaraźliwe. Jeśli jednak do rozwoju stanu zapalnego błony śluzowej krtani doprowadziły czynniki drażniące, np. nadużywanie głosu, jak to często ma miejsce w przypadku nauczycieli, to nie da się nim zarazić.

Najczęstsze objawy zapalenia krtani

Objawami ostrego zapalenia krtani u osób dorosłych są przede wszystkim: złe samopoczucie, dyskomfort przy mówieniu i połykaniu, kaszel i chrypka. Z kolei w przebiegu przewlekłego zapalenia krtani dominującym objawem jest chrypka, występująca głównie rano, a oprócz tego pojawiać się mogą objawy takie jak zmęczenie głosowe, częste chrząkanie, lekki ból gardła czy uczucie ciała obcego w okolicy gardła i krtani [2,4].

Podgłośniowe zapalenie krtani występuje zwłaszcza u dzieci, rzadko dotyczy dorosłych, więc raczej nie spotyka się go u nauczycieli. Mimo wszystko warto wiedzieć, jak je rozpoznać. Występujące na początku objawy ostrego podgłośniowego zapalenia krtani to katar, suchy kaszel i podwyższona temperatura. Z czasem objawy się zaostrzają, pojawia się ostra duszność wdechowa, napadowy szczekający kaszel, problemy z oddychaniem oraz świst oddechowy (stridor). Zapalenie krtani u dziecka o ciężkim przebiegu jest wskazaniem do konsultacji lekarskiej, a niekiedy nawet hospitalizacji [3].

Ostre i przewlekłe zapalenie krtani – leczenie i domowe sposoby

Na zapalenie krtani najczęściej stosuje się leczenie objawowe. W przypadku nauczycieli ważne jest wyeliminowanie czynników drażniących i oszczędzanie głosu. W razie obrzęku fałdów głosowych stosuje się glikokortykosteroidy. Leczenie przyczynowe zależy od etiologii – dobiera je lekarz, który przepisuje receptę na leki. Jeśli występuje infekcja bakteryjna (co ma miejsce rzadko), leczenie zapalenia krtani obejmuje zastosowanie antybiotyku [2,4].

Zapalenie krtani jest chorobą możliwą do wyleczenia, jednak wykazującą skłonność do nawrotów. Dlatego wskazane jest kompleksowe leczenie problemów związanych z głosem. Warto skonsultować się z lekarzem, który zaplanuje odpowiednie leczenie choroby z uwzględnieniem przede wszystkim stanu zdrowia i indywidualnych potrzeb chorego, ale też sytuacji związanej z wykonywaniem zawodu nauczyciela.

Metody leczenia zawodowych zaburzeń głosu i problemów związanych ze strunami głosowymi u nauczycieli obejmują takie metody jak [5]:

• rehabilitacja głosu,
• edukacja z zakresu higieny głosu,
• leczenie farmakologiczne,
• stosowanie tabletek do ssania,
• fizjoterapia (m.in. elektrostymulacja, jonoforeza, laseroterapia),
• inhalacje,
• terapia manualna i masaż,
• leczenie sanatoryjne (uzdrowiskowe),
• psychoterapia,
• mikrochirurgia,
• leczenie chorób współistniejących.
   

Bibliografia:

1. Śliwińska-Kowalska M., Niebudek-Bogusz E., Rehabilitacja zawodowych zaburzeń głosu. Poradnik dla nauczycieli, Instytut Medycyny Pracy prof. J. Nofera, Łódź, 2009.
2. Świerczyńska-Krępa M., Świerczyński Z., Mejza F., Zapalenie krtani, Medycyna praktyczna dla pacjentów, 2021 (witryna internetowa: https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.3.4.1 (dostęp: 20208.11)).
3. Zielińska-Bliźniewska H., Olszewski J., Ostre podgłośniowe i nadgłośniowe zapalenie krtani, Medycyna po Dyplomie, 2019.
4. Zagor M., Czarnecka P., Janoska-Jaździk M., Przewlekłe proste zapalenie krtani, Medycyna praktyczna dla pacjentów, 2018 (witryna internetowa: https://www.mp.pl/pacjent/otolaryngologia/choroby/choroby-krtani/179696,przewlekle-proste-zapalenie-krtani (dostęp: 2022.08.11)).
5. Wiskirska-Woźnica B., Ocena realizacji postępowania profilaktycznego i diagnostyczno-leczniczego u nauczycieli w ramach programu „Chroń swój głos” w materiale Wielkopolskiego Centrum Medycyny Pracy w latach 2007-2011, Poznań, 2012.