Wybuch rakiety w Przewodowie. Psycholog: tłumaczmy dzieciom otaczającą nas rzeczywistość

W ubiegłym tygodniu cała Polska żyła tragicznymi wydarzeniami w Przewodowie na Lubelszczyźnie. Wybuch rakiet spowodował w nas wiele emocji, podobnie jak w lutym wybuch wojny w Ukrainie. Reakcje dorosłych przekładają się na reakcje dzieci. Jak więc rozmawiać o takich wydarzeniach z naszymi maluchami?

Rolą rodziców i opiekunów jest tłumaczenie dzieciom otaczającej je rzeczywistości. Dotyczy to oczywiście też wydarzeń trudnych, tragicznych i bolesnych. Słysząc o sytuacji w kraju, czy ostatnich wydarzeniach, dzieci odczuwają dokładnie to samo co dorośli. Są to między innymi: bezradność, smutek, strach, złość, współczucie i wiele innych emocji. O ile dorośli wypracowali w ciągu swojego życia strategie radzenia sobie z lękiem, o tyle dzieci potrzebują wsparcia osób dorosłych, żeby zrozumieć i oswoić swoje myśli i uczucia i poradzić sobie z nimi.

Jak pomóc dziecku z zrozumieniu otaczającej nas rzeczywistości?

Najważniejszą zasadą jest, aby nie kłamać, jeśli dziecko pyta. Odpowiadając „nie wiem", należy się postarać, aby zapewnić dziecko, że niezależnie co się wydarzy, nadal będziemy robić wszystko, aby zapewnić mu bezpieczeństwo. Równolegle ze staraniami rodzica o bezpieczeństwo dbają też odpowiednie instytucje i specjaliści. Wiadomości przekazywane dziecku należy dostosować do jego wieku i świadomości, jakie posiada na daną sytuację – warto się najpierw zorientować, na jakim poziomie jest wiedza dziecka.

Jeśli dziecko ma świadomość, że rodzice wiedzą, jak zareagować w obliczu niebezpieczeństwa zachowane będzie jego poczucie bezpieczeństwa.

Czy można mówić dziecku o swoich uczuciach, szczególnie jeśli to niepewność jutra?

Bardzo pomocne, również do budowania z dzieckiem relacji, jest powiedzenie mu, co się samemu odczuwa: „mi też jest przykro, ja też denerwuję się na tą sytuację, nie wiem co będzie dalej, ale wiem co zrobię jak coś pójdzie nie po naszej myśli". Chodzi o to, żeby pokazać dziecku, że nie jest samo z tymi emocjami, że będziemy umieli jakoś sytuacji zaradzić, ale jednocześnie nie możemy niepotrzebnie niepokoić dziecka naszymi wewnętrznymi rozważaniami.

CZYTAJ TEŻ: Makijaż w szkole. Wielu nauczycieli go nie toleruje. Co na to prawo?

Jak pomóc dziecku poradzić sobie z emocjami?

Warto nazywać to, co rodzic widzi w przeżywaniu dziecka posługując się językiem emocji: „wydaje mi się, że się martwisz", „widzę, że się przestraszyłeś" ale pierwszym krokiem do niesienia pomocy dziecku powinno być opanowanie swoich emocji, ponieważ to, co rodzic komunikuje przez język ciała ma ogromną moc.

Komunikaty „nie bój się, nie ma się czym martwić, nie przesadzaj, nic się nie dzieje" blokują naukę radzenia sobie z przeżywanymi emocjami, jest to pokazywanie dziecku, że jego uczucia są nieważne. Warto zapytać dziecko, co chciałoby zrobić, żeby poczuć się lepiej, być może będzie chciało zrobić coś dla innych – pomoże mu to poradzić sobie z emocjami i dostarczy poczucia sprawstwa.

Proszę powiedzieć, czy jeśli dziecko nie pyta o tragiczne wydarzenia w Przewodowe i nie porusza tematu, to nie rozmawiać o tym w domu, przy dziecku?

Oczywiście nie chodzi o rozmowę na siłę, ale o uwagę rodzica. Chodzi o to, aby zauważyć stosowną chwilę lub uchwycić jakiś przekaz dziecka, od którego można wyjść do rozmowy na ten trudny temat. Również jeśli widzimy, że dziecko jest w widocznym napięciu, można spróbować zacząć, np. „widzę, że coś cię martwi" albo „czy chciałbyś mnie o coś zapytać".

Jeśli dziecko wielokrotnie wraca do tematu, prawdopodobnie potrzebuje się upewnić, że rodzic nadal panuje nad sytuacją, ale warto się też zastanowić czy nie mają na to wpływu jakieś źródła podtrzymujące u dziecka poziom lęku lub nasze niewerbalne komunikaty, np. uspokajamy dziecko a dziecko widzi, że sami jesteśmy ciągle zdenerwowani. Jeśli lęk lub strach jest nadmierny, nieadekwatny do sytuacji a rodzicowi trudno sobie poradzić z emocjami dziecka warto skorzystać z pomocy specjalisty.

Dziękuję za rozmowę. 

Przeczytaj:

• Mundial. Katar już przeszedł do piłkarskiej historii
• Przejdź na barwną stronę mocy. Świętuj urodziny biblioteki
• Porozmawiają o ekologii. Tematyczna debata w Międzyrzecu Podlaskim
• Black Friday 2022. Jak się nie dać oszukać, gdy promocje kuszą?
• Kontrolerzy wejdą do wszystkich składów węgla. Co chcą wyśledzić?
• Dodatkowe 81 mln zł dla naszego województwa na "Czyste Powietrze"
• Nasze gminy wiejskie wysoko w rankingu "Wspólnoty"